FARG‘ONA VODIYSIDA URBANISTIK JARAYONLARNING SHAKLLANISHI VA HUDUDIY RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI.
Keywords:
Farg‘ona vodiysi, urbanizatsiya, urbanistik jarayonlar, hududiy rivojlanish, shaharlar tizimi, demografik o‘sish, infratuzilma, migratsiya, shahar aglomeratsiyasi.Abstract
Ushbu maqolada Farg‘ona vodiysida urbanistik jarayonlarning shakllanishi, rivojlanish bosqichlari va hududiy xususiyatlari tahlil qilinadi. Farg‘ona vodiysi O‘zbekistonning aholisi zich joylashgan, iqtisodiy va ijtimoiy jihatdan faol hududlaridan biri hisoblanadi. Maqolada vodiy shaharlarining tarixiy rivojlanishi, sanoat, transport, demografik o‘sish, migratsiya jarayonlari hamda tabiiy-geografik omillarning urbanizatsiyaga ta’siri yoritiladi. Shuningdek, Farg‘ona, Andijon va Namangan viloyatlarida shaharlar tizimining shakllanishi, kichik va o‘rta shaharlarning rivojlanish yo‘nalishlari hamda urbanistik jarayonlarning hududlar kesimidagi farqli jihatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari Farg‘ona vodiysida urbanizatsiya jarayonlari aholining joylashuvi, ishlab chiqarish kuchlari va infratuzilma rivoji bilan uzviy bog‘liq ekanligini ko‘rsatadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risida. PF-158-son Farmon, 2023-yil 11-sentabr. Ushbu strategiyada hududlarni kompleks rivojlantirish, urbanizatsiya strategiyasini amalga oshirish va urbanizatsiya darajasini 60 foizga yetkazish vazifalari belgilangan.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. O‘zbekiston Respublikasining demografik holati. 2024-yil yanvar–dekabr. Statistik press-reliz, 2025-yil. Manbada 2025-yil 1-yanvar holatiga respublika aholisi, shahar va qishloq aholisi soni keltirilgan.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. O‘zbekiston Respublikasining demografik holati. 2024-yil yanvar–iyun. Statistik press-reliz, 2024-yil. Manbada shahar aholisi va qishloq aholisi tushunchalariga statistik izoh berilgan.
4. Farg‘ona viloyati hokimligi. Farg‘ona viloyatida doimiy aholi soni 4 123,6 mingga yetdi. 2024-yil 1-oktabr holati bo‘yicha. Manbada Farg‘ona viloyatining jami aholisi, shahar va qishloq aholisi soni keltirilgan.
5. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi. Farg‘ona viloyatining demografik holati. 2024-yil. Manbada 2024-yil 1-yanvar holatiga Farg‘ona viloyati aholisi, shahar aholisi ulushi va qishloq aholisi haqida ma’lumot berilgan.
6. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Hududlar kesimida 2024-yil boshiga doimiy aholi soni. 2024-yil 11-yanvar. Manbada O‘zbekiston hududlari, jumladan Andijon va Namangan viloyatlarining doimiy aholisi soni keltirilgan.
7. Farg‘ona viloyati statistika boshqarmasi. Farg‘ona viloyati bo‘yicha statistik ma’lumotlar. 2024–2026-yillar. Manbada demografiya, sanoat, xizmatlar, qurilish va hududiy rivojlanishga oid statistik ko‘rsatkichlar berilgan.
8. Soliyev A.S. O‘zbekiston geografiyasi. Toshkent: Universitet, 2014. Ushbu adabiyotdan Farg‘ona vodiysining iqtisodiy-geografik o‘rni, aholi joylashuvi va shaharlar tizimini nazariy yoritishda foydalanish mumkin.
9. Qayumov A.A., Safarov I.N., Tillaboyeva M. Iqtisodiy va ijtimoiy geografiya. Toshkent: O‘zbekiston, 2019. Mazkur manba urbanizatsiya, hududiy rivojlanish va aholining joylashuv qonuniyatlarini tushuntirishda qo‘llaniladi.
10. To‘xliyev N., Abdullayeva T. O‘zbekiston iqtisodiyoti va hududiy rivojlanish asoslari. Toshkent: Iqtisodiyot, 2020. Ushbu adabiyotdan hududiy rivojlanish, iqtisodiy salohiyat va ishlab chiqarish kuchlarining joylashuvi masalalarini yoritishda foydalanish mumkin.
