OʻZBEK VA ITALYAN MAQOL-MATALLARIDA AXLOQIY ME’YORLARNING LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
maqol-matallar, axloqiy me’yorlar, lingvokulturologiya, paremiologiya, milliy mentalitet, halollik, sabr-toqat, vijdon, hurmat, konsept, semantika, pragmatika, italyan tili, oʻzbek tili, qiyosiy tahlil.Abstract
Mazkur maqolada oʻzbek va italyan maqol-matallarida axloqiy me’yorlarning lingvokulturologik xususiyatlari qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot Lingvokulturologiya hamda Paremiologiya yoʻnalishlari doirasida olib borilib, maqol-matallar xalqning axloqiy qadriyatlari, ijtimoiy normalari va milliy mentalitetini ifodalovchi muhim til birliklari sifatida oʻrganiladi. Maqolada halollik, sabr-toqat, mehnatsevarlik, vijdon, hurmat va mas’uliyat kabi axloqiy konseptlarning oʻzbek va italyan maqol-matallaridagi ifodalanish shakllari tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, oʻzbek maqollarida axloqiy me’yorlar koʻproq jamoaviylik, an’anaviy qadriyatlar va ijtimoiy tartib bilan bogʻliq holda ifodalansa, italyan maqollarida ular pragmatik yondashuv, individual tajriba va hayotiy realistik qarashlar bilan uygʻunlashgan holda namoyon boʻladi. Shuningdek, ishda Semantika va Pragmatika asosida maqol-matallarning ma’no tuzilishi va kommunikativ funksiyasi ochib berilgan. Tadqiqot natijalari til va madaniyat oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
References
1. V. A. Maslova. Lingvokulturologiya. －Moskva: Akademiya, 2001. －208 b.
2. G. L. Permyakov. Osnovy strukturnoy paremiologii. －Moskva: Nauka, 1988. －236 b.
3. N. D. Arutyunova. Yazyk i mir cheloveka. －Moskva: Nauka, 1999. －896 b.
4. Yu. S. Stepanov. Konstanty: Slovar russkoy kultury. －Moskva: Akademicheskiy proekt, 2004. －992 b.
5. A. Wierzbicka. Semantics: Primes and Universals. －Oxford: Oxford University Press, 1996. －500 p.
6. G. Lakoff, M. Johnson. Metaphors We Live By. －Chicago: University of Chicago Press, 1980. － 242 p.
7. E. Sapir. Language. －New York: Harcourt, 1921. －258 p.
8. B. Whorf. Language, Thought and Reality. －Cambridge: MIT Press, 1956. －278 p.
9. M. A. Halliday. Language as Social Semiotic. －London: Edward Arnold, 1978. －256 p.
