MUVAFFAQIYATLI SHAXSNI SHAKLLANTIRISHDA DEYL KARNEGI TAMOYILLARI: USHBU INTERPERSONAL STRATEGIYALARNI ZAMONAVIY PEDAGOGIKADA QO'LLASH IMKONIYATLARI
Keywords:
muvaffaqiyatli shaxs, Deyl Karnegi, interpersonal strategiyalar, zamonaviy pedagogika, emotsional intellekt, o'quv motivatsiyasi, kommunikativ kompetensiya, ijtimoiy moslashuv, nizolar boshqaruvi, refleksiv muloqot.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada zamonaviy ta'lim tizimida muvaffaqiyatli shaxs konsepsiyasini shakllantirish muammolari va ularning yechimida amerikalik taniqli psixolog Deyl Karnegi tomonidan asoslangan shaxslararo muloqot (interpersonal) strategiyalarining o'rni tadqiq etilgan. Pedagogik jarayonda an'anaviy avtoritar ta'lim usullaridan insonparvar, demokratik va hamkorlikka asoslangan yondashuvlarga o'tish sharoitida o'quvchilarning ijtimoiy intellekti (SQ) va emotsional intellektini (EQ) rivojlantirish zarurati ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Maqolada Karnegining tanqidni kamaytirish, samimiy rag'batlantirish, suhbatdoshni faol tinglash va nizolarni konstruktiv hal qilish prinsiplarining maktab psixologik muhiti hamda o'quvchi-o'qituvchi munosabatlariga ta'siri tahlil qilingan. Shuningdek, 150 nafar o'quvchi va o'qituvchilar o'rtasida o'tkazilgan empirik tajriba-sinov ishlari natijalari keltirilgan bo'lib, ushbu tamoyillarning ta'lim jarayonidagi samaradorlik ko'rsatkichlari statistik jadvallar yordamida yoritilgan. Yakunda zamonaviy maktab darslari va maktabdan tashqari psixologik treninglar uchun amaliy metodik tavsiyalar tizimi ishlab chiqilgan.
References
1. Karnegi D. Kak zavoyovyvat' druzey i okazivat' vliyanie na lyudey. — M.: Progress, 1990. — 288 s.
2. Karnegi D. Kak preodolet' chuvstvo bespokoystva i nachat' jit'. — M.: Popurri, 2008. — 368 s.
3. Goleman D. Emotsional'niy intellekt. — M.: AST, 2009. — 478 s.
4. Rogers C. R. Vzglyad na psixoterapiyu. Stanovlenie cheloveka. — M.: Progress, 1994. — 480 s.
5. G'oziyev E. G'. Muomala psixologiyasi. — Toshkent: Universitet, 2001. — 160 b.
6. Karimova V. M. Ijtimoiy psixologiya va muloqot psixologiyasi. — Toshkent: Sharq, 2005. — 240 b.
7. Shalaeva S. L. Sovremennaya gumanisticheskaya pedagogika va shaxs rivojlanishi moduli. — Toshkent: O'qituvchi, 2019. — 185 b.
