INJEKTORLI YOQILG'I TA'MINLASH TIZIMIGA SERVIS XIZMAT KO'RSATISHNING DVIGATELNING IQTISODIY VA EKOLOGIK KO'RSATKICHLARIGA TA'SIRI
Keywords:
injektorli yoqilg'i ta'minlash tizimi, iqtisodiy ko'rsatkichlar, ekologik ko'rsatkichlar, yoqilg'i sarfi, CO₂ emissiyasi, zararli chiqindilar, servis xizmat, dvigatel resursi, O'zbekiston, Euro 4.Abstract
Ushbu maqolada injektorli yoqilg'i ta'minlash tizimiga (IYTT) servis xizmat ko'rsatishning dvigatelning iqtisodiy va ekologik ko'rsatkichlariga ta'siri miqdoriy ko'rsatkichlar asosida o'rganilgan. Turli servis holatlari uchun yoqilg'i sarfi, zararli chiqindilar (CO, HC, NOx, CO₂) va dvigatel resursi taqqoslangan. O'zbekiston sharoitida to'liq IYTT servisi yoqilg'i sarfini 15–22 foizga, CO₂ emissiyasini 16–20 foizga kamaytirganligi empirik ma'lumotlar bilan tasdiqlangan. Servis operatsiyalarining xarajat-samara tahlili (cost-benefit analysis) amalga oshirilib, qaytim muddatlari aniqlangan. Maqola natijalari avtomobil sohasidagi ekologik siyosat va texnik xizmat ko'rsatish metodologiyasi uchun amaliy qiymatga ega.
References
1. IEA. World Energy Outlook 2023. — Paris: International Energy Agency, 2023. — 464 p.
2. Pulkrabek W.W. Engineering Fundamentals of the Internal Combustion Engine. — 2nd ed. — New Jersey: Prentice Hall, 2004. — 499 p.
3. IRENA. Renewable Power Generation Costs in 2022. — Abu Dhabi: International Renewable Energy Agency, 2023. — 192 p.
4. Raxmatullayev S.A. Yuk avtomobillari yoqilg'i tizimlarini ta'mirlash texnologiyasi. — Toshkent: Texnika, 2021. — 204 b.
5. Barney J. Firm resources and sustained competitive advantage // Journal of Management. — 1991. — Vol. 17, № 1. — P. 99–120.
6. European Environment Agency. Transport and Environment Reporting Mechanism. — Copenhagen: EEA, 2023. — 98 p.
7. Heisler H. Advanced Engine Technology. — 2nd ed. — London: Butterworth-Heinemann, 2002. — 794 p.
8. Ismoilov I.I., Toshmatov A.N. Avtomobil dvigatellarini texnik xizmat ko'rsatish asoslari. — Toshkent: O'qituvchi, 2020. — 318 b.
9. O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi. Transport sohasining statistik ko'rsatkichlari. — Toshkent, 2024. — 118 b.
10. Bosch R. Automotive Electrics and Automotive Electronics. — 5th ed. — Plochingen: Robert Bosch GmbH, 2007. — 522 p.
11. WHO. Ambient Air Quality Database 2023. — Geneva: World Health Organization, 2023.
12. Zulkarnayev M.T. O'zbekistonda avtomobil transporti texnik xizmat ko'rsatish sohasining holatini baholash // Transport va logistika. — 2023. — № 2. — B. 45–53.
