AXBOROT TEXNOLOGIYALARI SOHASIDAGI JINOYATLARNI ANIQLASHDA XALQARO-HUQUQIY YORDAM VA TEZKOR AXBOROT ALMASHINUVI
Keywords:
kiberjinoyatchilik, xalqaro-huquqiy yordam, tezkor axborot almashinuvi, raqamli dalillar, transmilliy jinoyatlar, Budapesht konvensiyasi, Interpol, 24/7 aloqa tarmog‘i, kiberxavfsizlik, huquqiy hamkorlik, yurisdiksiya, ekstraditsiya.Abstract
Ushbu maqolada axborot texnologiyalari sohasidagi jinoyatlarni (kiberjinoyatlarni) aniqlash, tergov qilish va ularning oldini olishda transmilliy hamkorlik, xalqaro-huquqiy yordam hamda tezkor axborot almashinuvi mexanizmlarining huquqiy va amaliy asoslari tahlil qilinadi. Kibermakonning chegarasiz tabiati va raqamli dalillarning o‘ta o‘zgaruvchanligi (volatile nature) sharoitida an’anaviy huquqiy yordam ko‘rsatish usullarining samaradorligi pastligi asoslab berilgan. Tadqiqotda kiberjinoyatchilikka qarshi kurashishda xalqaro konvensiyalar (jumladan, Budapesht konvensiyasi), Interpol, Yevropol kabi tashkilotlarning roli hamda "24/7" tezkor aloqa tarmoqlarining ahamiyati yoritilgan. Maqola yakunida milliy qonunchilikni xalqaro standartlar bilan uyg‘unlashtirish va davlatlararo real vaqt rejimidagi (real-time) ma’lumot almashinuvini optimallashtirish bo‘yicha takliflar ilgari surilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent, 2023;
2. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi. – Toshkent: Adliya vazirligi nashriyoti, 2023;
3. O‘zbekiston Respublikasi “Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi Qonuni (2003 yil 11 dekabr);
4. O‘zbekiston Respublikasi “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni (2019 yil 2 iyul);
5. Ro‘ziyev R.N., Salayev N.S. Kiberjinoyatchilikka qarshi kurashishga oid milliy va xalqaro standartlar: monografiya. — Toshkent: TDYU, 2018;
6. Anorboyev A.U. Kiberjinoyatlarning jinoiy-huquqiy jihatlari: dissertatsiya. — Toshkent, 2020.
