DIZARTRIYA BILAN OGRIGAN BOLALARDA NUTQNI RIVOJLANTIRISH
Keywords:
Dizartriya, nutq rivojlanishi, artikulyatsiya, korreksion yondashuv, logopediya, prosodika, motorika, kompleks korreksiya.Abstract
Mazkur ishda markaziy asab tizimining organik zararlanishi oqibatida yuzaga keladigan dizartriya nuqsoniga ega maktabgacha va kichik maktab yoshidagi bolalarning nutqiy rivojlanish qonuniyatlari ochib berilgan. Nutq apparati mushaklari tonusini barqarorlashtirish, artikulyatsion harakatlarni aniqlashtirish va nutqiy nafasni to‘g'ri shakllantirishga qaratilgan zamonaviy korreksion-logopedik metodologiyalar yoritilgan. Ushbu material maxsus pedagoglar, logopedlar va defektologiya yo‘nalishi talabalari uchun amaliy ahamiyatga ega.
References
1. Ayupova, M. Y. (2019). Logopediya (Darslik). Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi.(O‘zbek tili fonetik tizimida dizartriyani korreksiya qilish, artikulyatsion apparat mushaklari ustida ishlash qoidalari uchun).
2. Mo‘minova, L. R., & Hakimova, N. X. (2021). Maxsus pedagogika (O‘quv qo‘llanma). Toshkent: Tafakkur bo‘stoni.(Dizartriyali bolalarni ijtimoiy-lingvistik adaptatsiya qilish va muloqot ehtiyojini rivojlantirish masalalari uchun).
3. Badalyan, L. O. (2018). Detskaya nevrologiya (6-e izd.). Moskva: MEDpress-inform.
(Dizartriyaning kelib chiqishi, markaziy asab tizimining organik zararlanishi va mushaklar innervatsiyasi buzilishi tahlili uchun).
4. Pravdina, O. V. (2020). Logopediya: Uchebnoe posobie. Moskva: Prosveshenie.
(Dizartriya shakllari, artikulyatsion motorika va nutqiy nafasni rivojlantirish metodologiyasi uchun).
5. Bloodstein, O., Bernstein Ratner, N., & Brundage, S. B. (2021). A Handbook on Speech Disorders (7th ed.). Plural Publishing.(Dizartriyani bartaraf etishda neyromotorikani rivojlantirish va zamonaviy g'arbiy yondashuvlar uchun).
6. Guitar, B. (2019). Speech and Language Pathology: An Integrated Approach. Lippincott Williams & Wilkins.(Nutqning prosodik tomonini – ohang, sur'at, tembr va emotsional bo‘yoqdorlikni korreksiya qilish uchun).
7. Ippolitova, M. V. (2022). Narusheniya rechi u detey s cerebralnymi paralichami i puti ix korrekcii. Defektologiya, 4(2), 35-42.(Dizartriyada umumiy va barmoq (nozik) motorikasining zaifligi hamda ularning nutq markazlari bilan bog'liqligi uchun).
