ISHOQXON IBRAT FAOLIYATI: TIL, ADABIYOT, TAʼLIM VA MILLIY UYGʻONISH.

Authors

  • Umida Jumayeva Author

Keywords:

Ishoqxon Ibrat, Jadidchilik, Milliy Uygʻonish, Tilshunoslik, Adabiyotshunoslik, Taʼlim Islohotlari, Maʼrifatparvarlik, Turkiston

Abstract

Ushbu maqola XIX asr oxiri – XX asr boshlarida Turkiston jadidchilik harakatining yirik namoyandasi Ishoqxon Ibratning serqirra faoliyatini atroflicha tahlil qiladi. Olimning tilshunoslik, adabiyotshunoslik va pedagogika sohalaridagi ulkan xizmatlari, xususan, "Lugʻati sittat ul-lugʻot" kabi fundamental asarlari orqali oʻzbek tili va adabiyotining rivojiga qoʻshgan hissasi yoritiladi. Maqolada Ibratning taʼlim islohotlari, yangi usul maktablarini tashkil etishdagi tashabbuslari hamda milliy uygʻonish gʻoyalarini targʻib qilishdagi oʻrni chuqur oʻrganiladi. Uning faoliyati milliy oʻzlikni anglash, maʼrifatni yoyish va zamonaviy jamiyat qurish yoʻlidagi kurashning yorqin namunasi sifatida baholanadi. Tadqiqot Ibrat merosining bugungi kunda ham dolzarbligini koʻrsatib beradi.

References

1. Ibrat, Ishoqxon. Tarixi Fargʻona. – Toshkent: Maʼnaviyat, 1991.

2. Ibrat, Ishoqxon. Lugʻati sitta alsina. – Toshkent: Meros, 2001.

3. Qosimov B. Milliy uygʻonish: jasorat, maʼrifat, fidoyilik. – Toshkent: Maʼnaviyat, 2002.

4. Karimov N. XX asr oʻzbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1999.

5. Dolimov U., Ubaydullayev H. Jadidchilikning nazariy asoslari va maʼrifiy faoliyati. – Toshkent: Universitet, 2005.

6. Boltaboyev H. Jadidchilik va milliy uygʻonish. – Toshkent: Akademnashr, 2011.

7. Ahmedov B. Oʻzbekiston xalqlari tarixi manbalari. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2001.

8. Joʻrayev N. Oʻzbekiston tarixi. – Toshkent: Sharq, 2011.

9. Rajabov Q. Jadidlar: gʻoya, maqsad va kurash. – Toshkent: Sharq, 2000.

10. Mamajonov S. Oʻzbek adabiyoti tarixi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 2004.

Ilmiy maqolalar

11. Ismoilov A. “Ishoqxon Ibrat maʼrifatparvarlik faoliyatining ayrim qirralari” // Oʻzbek tili va adabiyoti. – 2018. – №3. – B. 45–50.

12. Tursunov O. “Ishoqxon Ibrat va jadidchilik harakati” // Til va adabiyot taʼlimi. – 2020. – №5. – B. 32–37.

13. Xudoyberdiyev B. “Ishoqxon Ibratning tilshunoslik merosi” // Filologik tadqiqotlar. – 2021. – №2. – B. 58–64.

Internet manbalari

14. "natlib.uz" (https://reference-url-citation.invalid/0)

15. "ziyonet.uz" (https://reference-url-citation.invalid/1)

16. "qomus.info" (https://reference-url-citation.invalid/2)

17. "academy.uz" (https://reference-url-citation.invalid/3)

18. Qodirova, M. M. (2023). Ishoqxon Ibratning tilshunoslikka oid qarashlari va ularning bugungi kundagi ahamiyati. Til va adabiyot ta'limi, 2023(1).https://uzjournals.edu.uz/t_a_talim/vol2023/iss1/10/

Published

2026-06-14

How to Cite

[1]
2026. ISHOQXON IBRAT FAOLIYATI: TIL, ADABIYOT, TAʼLIM VA MILLIY UYGʻONISH. Ustozlar uchun. 97, 6 (Jun. 2026), 101–113.