O‘ZBEK TILSHUNOSLIGINING MUAMMOLARI VA ISTIQBOLLARI
Keywords:
O‘zbek tilshunosligi, global transformatsiya, lingvistik muammolar, kompyuter tilshunosligi, milliy korpus, terminologiya, sotsiolingvistika, kognitiv tilshunoslik, raqamlashtirish, til istiqbollari.Abstract
Ushbu maqolada hozirgi o‘zbek tilshunosligi fanining dolzarb muammolari va uning kelajakdagi rivojlanish istiqbollari ilmiy-tanqidiy nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Globallashuv va raqamlashtirish jarayonlari sharoitida o‘zbek tili leksikologiyasi, terminologiyasi, lingvistik ekspertiza hamda kompyuter tilshunosligi yo‘nalishlarida yuzaga kelayotgan tizimli muammolar ochib berilgan. Tadqiqotda milliy til me’yorlarining buzilishi, sun’iy intellekt tizimlarida o‘zbek tilining milliy korpusini yaratishdagi kamchiliklar lisoniy va metodologik dalillar vositasida tahlil qilingan. Shuningdek, sohada sotsiolingvistika, korpus lingvistikasi va kognitiv tilshunoslik kabi zamonaviy yo‘nalishlarni rivojlantirishning strategik yo‘llari hamda istiqbolli rejalari ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
References
1. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi muammolari (Antropotsentrik tilshunoslik xususida). – Toshkent: "Fan", 2012.
2. Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek tili (Nazariy va amaliy kurs). – Toshkent: "Tafakkur", 2018.
3. Pirimov G‘. Kompyuter tilshunosligi asoslari va o‘zbek tili milliy korpusi muammolari. – Toshkent: "Akademnashr", 2021.
4. Dadaboyev H. O‘zbek tili terminologiyasi (O‘quv qo‘llanma). – Toshkent: "Yoshlar matbuoti", 2020.
5. Sayfullayeva R., Mengliyev B. Hozirgi o‘zbek adabiy tili (Sintaksis masalalari). – Toshkent: "Universitet", 2010.
6. Xudoyberdiyev R. O‘zbek dialektologiyasi va lisoniy me’yor masalalari. – Toshkent: "Mumtoz so‘z", 2015.
7. Nazarov Q. Badiiy matnning lingvistik tahlili va semantik maydon muammosi. – Samarqand: SamDU, 2009.
8. To‘ychiboyev B., Hasanov B. O‘zbek dialektologiyasi va sotsiolingvistika masalalari. – Toshkent, 2004.
9. Nafasov T. Janubiy O‘zbekiston onomastikasi va leksikologiyasi masalalari. – Toshkent: "O‘qituvchi", 1993.
10. Daniyolov X. O‘zbek tili leksikasi va tizimli semantika muammolari. – Toshkent: "Fan", 1982.
11. Ashirboyev S. Zamonaviy o‘zbek tili va lisoniy me’yor munosabatlari. – Toshkent: TDPU, 2011.
