CHEGARADA QO'ZGALUVCHAN SUPERDIFFUZIYA TENGLAMASI UCHUN QO'YILGAN BOSHLANGʻICH CHEGARAVIY MASALANI YECHISH.

Authors

  • Yuldasheva Muborak Adilbekovna Author

Keywords:

Superdiffuziya, Kaputo hosilasi, harakatlanuvchi chegara, Mittag-Leffler funksiyasi, Furye usuli, chegaraviy masala.

Abstract

Ushbu maqolada vaqt bo‘yicha Kaputo ma’nosidagi kasr tartibli hosila qatnashgan superdiffuziya tenglamasi uchun harakatlanuvchi chegarali sohada qo‘yilgan masalaning yechimi tadqiq etiladi. Superdiffuziya jarayonlari odatda g‘ovakli muhitlarda va plazma fizikasida kuzatilib, klassik diffuziyadan tezroq tarqalish xususiyati bilan ajralib turadi. Maqolada o‘zgaruvchi sohani o‘zgarmas sohaga o‘tkazish usuli va Furye qatorlari yordamida masalaning analitik ifodasi olingan.

References

1. Podlubny, I. (1999). Fractional Differential Equations: An Introduction to Fractional Derivatives, Fractional Differential Equations, to Methods of Their Solution and Some of Their Applications. Academic Press. (Kasr tartibli differensial tenglamalar bo'yicha asosiy qo'llanma).

2. Mainardi, F. (2010). Fractional Calculus and Waves in Linear Viscoelasticity: An Introduction to Mathematical Models. Imperial College Press. (To'lqin va diffuziya jarayonlarini matematik modellashtirish).

3. Metzler, R., & Klafter, J. (2000). The random walk's guide to anomalous diffusion: a fractional dynamics approach. Physics Reports, 339(1), 1-77. (Anomal diffuziya va superdiffuziya fizikasi haqida).

4. Kilbas, A. A., Srivastava, H. M., & Trujillo, J. J. (2006). Theory and Applications of Fractional Differential Equations. Elsevier. (Nazariy asoslar va Riman-Liuvill, Kaputo operatorlari tahlili).

5. Pskhu, A. V. (2005). Уравнения в частных производных дробного порядка (Kasr tartibli xususiy hosilali tenglamalar). Nauka. (MDH davlatlarida bu sohadagi eng nufuzli manbalardan biri).

6. Uchaikin, V. V. (2013). Fractional Derivatives for Physicists and Engineers. Higher Education Press. (Muhandislik va fizik tadqiqotlar uchun amaliy usullar).

7. Li, C., & Zeng, F. (2015). Numerical Methods for Fractional Calculus. CRC Press. (Kasr tartibli tenglamalarni sonli yechish usullari bo‘yicha qo‘llanma).

8. Zayernouri, M., & Karniadakis, G. E. (2013). Fractional spectral methods for fractional differential equations. SIAM Journal on Scientific Computing, 35(1). (Superdiffuziya masalalarida spektral usullarni qo'llash).

9. Salaxitdinov, M. S., & Islomov, B. I. (2000). Uzluksiz va uzlukli sohalarda aralash tipdagi tenglamalar. Fan. (O'zbekistonlik olimlarning differensial tenglamalar sohasidagi fundamental ishlari).

10. Mamchuev, M. O. (2017). Boundary value problems for the subdiffusion equation with a fractional derivative in a moving domain. Differential Equations, 53(10). (Aynan harakatlanuvchi sohadagi diffuziya masalalariga bag'ishlangan zamonaviy maqola).

Published

2026-07-05

How to Cite

[1]
2026. CHEGARADA QO’ZGALUVCHAN SUPERDIFFUZIYA TENGLAMASI UCHUN QO’YILGAN BOSHLANGʻICH CHEGARAVIY MASALANI YECHISH. Ustozlar uchun. 99, 1 (Jul. 2026), 167–171.