ЎЗБЕКИСТОНДА ЗАРДЎЗЛИК ВА ЗАРГАРЛИК САНЪАТИНИНГ РИВОЖЛАНИШ БОСҚИЧЛАРИ.
Keywords:
Матога мустаҳкамланган (тикилган ёки ёпиштирилган) ахта қоғоз зар ип билан бир томонлама қоплаб тикилади (мустахкамловчи чок учун зар ипга мос рангдаги ипдан фойдаланилади), натижада нақшгул юзаси зар иплар билан қопланади, матонинг тескарисида нақш-гул шаклигина ҳосил бўлади. Зардўзлар безак яратишда бир неча усулни қўллайдилар: зардўзи заминдўзи ва зардўзи гулдузи, шунингдек биришимдўзи (ипак ишлатилганда), пулакдузи (тугмасимон металл япроқчалар қўлланганда) ва бошқалар.Abstract
Ушбу мақолада ўзбек халқ амалий безак санъатининг муҳим тармоқлари ҳисобланган зардўзлик ва заргарлик санъатининг келиб чиқиши, тарихий тараққиёт босқичлари, бадиий хусусиятлари ҳамда замонавий ривожланиш тенденциялари ёритилган. Зардўзлик санъатида қўлланиладиган асосий тикиш усуллари, нақш композициялари ва безак элементлари, шунингдек, уларнинг эстетик ҳамда амалий аҳамияти таҳлил қилинган. Шу билан бирга, заргарлик санъатининг шаклланиши, қўлланиладиган материаллар, ишлов бериш технологиялари ва миллий анъаналарнинг сақланиши масалалари кўриб чиқилган. Мақолада Бухоро, Самарқанд, Хива, Тошкент ва бошқа ҳунармандчилик марказларининг миллий амалий санъат тараққиётидаги ўрни ҳамда мустақиллик йилларида зардўзлик ва заргарлик соҳаларида кузатилган янгиланишлар ҳақида маълумотлар келтирилган. Тадқиқот натижалари миллий маданий меросни асраб-авайлаш, ҳунармандчилик анъаналарини ривожлантириш ва уларни ёш авлодга етказишда муҳим аҳамият касб этади
References
1. Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. «Зардўзлик» https://n.ziyouz.com
2. Ўзбекистон Миллий энциклопедияси. «Заргарлик» https://n.ziyouz.com
3. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ҳунарманд уюшмаси. Расмий веб-сайт: https://handicraftman.uz
