AMIRIY ASARLARIDA JANR XUSUSIYATLARI
Keywords:
XIX asr o‘zbek adabiy muhitining yetuk vakillaridan biri Amiriy (1837–1910) adabiyot, tarix, musiqashunoslik va davlat arboblik faoliyatini birlashtirgan yirik shaxsdir. U Qo‘qon xonligi madaniy muhitida shakllangan bo‘lib, o‘zidan boy adabiy meros qoldirgan. Amiriyning she’riy devoni, masnaviylari, axloqiy-didaktik yo‘nalishdagi risolalari, tarixiy bayonlari o‘z davrining ijtimoiy-siyosiy ruhini aks ettiradiAbstract
Ushbu maqolada XIX asrning ikkinchi yarmida yashab ijod qilgan o‘zbek mumtoz adabiyotining yorqin namoyandalaridan biri — Amiriy (Muhammad Aminxon) ijodidagi janrlar tizimi, ularning poetik-strukturaviy xususiyatlari, mavzu-mundarijaviy qamrovi hamda mumtoz adabiyot an’analari bilan bog‘liqligi ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda g‘azal, ruboiy, qit’a, tuyuq, masnaviy, tarixiy-siyosiy bayon janri kabi shakllarning Amiriyning badiiy tafakkuridagi o‘rni yoritiladi.
References
Amiriy o‘zbek mumtoz adabiyotida o‘ziga xos adabiy maktab yaratgan ijodkorlardan biridir. Uning asarlarida janrlarning rang-barangligi, mazmunning serqirraligi, badiiy mahoratning yuksakligi, didaktik-falsafiy yondashuvning ustuvorligi alohida e’tiborni tortadi. Shoirning g‘azallari lirizmga boy bo‘lsa, ruboiy va tuyuqlari qisqa shaklda teran falsafani mujassam etadi. Masnaviylari esa didaktik adabiyotning yirik namunalari bo‘lib, tarixiy-nasriy matnlari o‘z davri ijtimoiy hayotining muhim manbalaridan biridir.
