OGAHIYNING "GULSHAN UD DAVLA " ASARIDA TARIXNAVISLIK MAHORATI
Keywords:
Ogahiy, Gulshan ud-davla, Xorazm xonligi, Tarixnavislik mahorati, XIX asr o‘zbek adabiyoti, Siyosiy tarix, Ijtimoiy hayot, Diplomatik aloqalar, Madaniy meros, Hujjatli tarix, Badiiy tasvir, Tarixiy manba, Etnografik ma’lumot, Ichki siyosat, Davlat boshqaruvi, Xalq turmushi, Tarixiy tafakkur, Milliy xotira, Siyosiy voqealar, Iqtisodiy hayot, Urf-odatlar, Bayramlar, Diniy e’tiqod, Jamiyat tarixi, Badiiy va ilmiy yondashuv.Abstract
Ushbu maqola XIX asr o‘zbek tarixshunosligi va adabiyoti taraqqiyotida muhim o‘rin egallagan Muhammad Rizo Erniyozbek o‘g‘li Ogahiy ijodini, xususan uning “Gulshan ud-davla” asarini ilmiy jihatdan tahlil qiladi. Asarda Xiva xonligining siyosiy hayoti, davlat boshqaruv tizimi, iqtisodiy sharoiti, qo‘shin yurishlari va tashqi diplomatik munosabatlar keng yoritilgan bo‘lib, muallif voqealarni xronologik tartibda hujjatli dalillar asosida bayon etadi. “Gulshan ud-davla” tarixiy manba sifatida muhim bo‘lishining asosiy sababi – muallifning voqealarning bevosita zamondoshi, ayrim siyosiy jarayonlarning bevosita guvohi va ishtirokchisi bo‘lganligidir.
Shuningdek, maqolada “Gulshan ud-davla”ning tarixshunoslikdagi o‘rni, uning bugungi tarixiy tadqiqotlar uchun manbaviy qiymati, undagi ijtimoiy-ma’naviy hayot tasvirlarining etnografik ahamiyati ko‘rsatib beriladi. Asar Xiva xonligi tarixini o‘rganishda asosiy yozma manbalardan biri sifatida baholanadi va Ogahiyning milliy tarixiy xotirani avlodlarga yetkazishdagi katta hissasini namoyon etadi.
References
1. Ogahiy. Gulshan ud-davla. Xiva, 1863–1873 yillar.
2. Rashidov, O. Xorazm xonligi tarixi. Toshkent: Fan, 1981.
3. Sultonov, M. O‘zbek tarixshunosligi va tarixiy manbalar. Toshkent: Sharq, 2005.
4. Jalilov, A. Ogahiy va uning ijodi. Toshkent: Akademiya, 1998.
5. Karimov, B. Xorazmning siyosiy va ijtimoiy tarixi. Toshkent: Yangi Asr, 2010.
6. Allayarov, Sh. Sharq tarixnavisligi an’analari. Samarqand: Universum, 2002.
7. Baratov, F. Ogahiyning tarixiy asarlaridagi badiiy uslub. Buxoro: Ilm, 2015.
8. Akbarov, R. Xorazm tarixining manbaviy asarlari. Toshkent: Fan, 2012.
9. Sobirov, D. Sharqiy xalqlarning tarixiy yozma manbalari. Toshkent: Sharq, 2007.
10. Ergashev, N. O‘zbek adabiyoti tarixi. Toshkent: Fan, 2000.
11. Karimov, S. Ogahiy ijodida tarixiy haqiqat va badii tasvir. Toshkent: Ilm-fan, 2018.
