MUSTAQILLIK DAVRIDA HAYKALTAROSHLIK SAN’ATINING RIVOJLANISHI
Keywords:
Haykaltaroshlik turlari monumental, dastgoh va dekorativ haykaltaroshligini tushunamiz. Mahobatli haykaltaroshlik bu katta hajmdagi haykallar, muhim tarixiy voqealar, atoqli shahslar xotirasini abadiylashtirish maqsadida o’rnatilgan yirik o’lchovdagi, turli xildagi yodgorliklar, haykaltaroshlik ansambllari kiradi. Odatda monumental haykaltaroshlik asarlari o’zida katta mazmuni anglatib, mustaqil harakterga ega bo’ladi.Abstract
Haykaltaroshlikning paydo b’lishi ibtidoiy davrga to’g’ri keladi va bu odamlarning mehnat faoliyati, sehrli e‘tiqodlari bilan bevosita bog’liq. Ko’p mamlakatlarda topilgan paleolit davridan qolgan (Fransiyadagi Montespan, Avstriyadagi Villendorf, Rossiyadagi Malta, Buret va boshqalar) hayvonlar va ayollarning o‗sha davrga mansub bo‗lgan turli haykaltaroshlik tasvirlariga oid ilk asarlar namunasi topilgan. Paleolit davridagi Venera, Neolit davridagi haykaltaroshlik yodgorliklari doirasi yanada kengroq bo‘lgan. Ular odatda turli qattiq tosh, suyak va yog’ochdan dumaloq haykallar yasashgan, tosh plitalar va g’or devorlariga o’yib rel‘yeflar bajarishgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining san’at va madaniyatni rivojlantirishga oid farmon va qarorlari. — Toshkent: O‘zbekiston, 1991–2024.
2. Qosimov A. O‘zbek haykaltaroshligi tarixi va taraqqiyoti. — Toshkent: San’at, 2012.
3. Abdullayev I. Hozirgi zamon o‘zbek haykaltaroshligi. — Toshkent: Sharq, 2016.
4. Islomov M. Mustaqillik yillarida tasviriy va amaliy san’at rivoji. — Toshkent: Kamalak, 2019.
5. Raximov S. Zamonaviy o‘zbek haykaltaroshlari ijodi. — Toshkent: Adabiyot Uchqunlari, 2020.
