КУЛОЛЧИЛИК ДАСТГОҲЛАРИ ТАРИХИ.
Keywords:
Кулолчиликда энг биринчи ва асосий материал бу — лойдир. Лой табиий ҳолда турли қўшимчалар, тошча, иллат ва аралашмалар билан бўлади. Шунинг учун ҳам кулоллар лойни тайёрлашда бир қатор асбоблардан фойдаланадилар. Лойни ювиш учун кенг латта идишлар, сувда аралаштиришга мўлжалланган чумучлар, лойни элакдан ўтказиш учун металл ёки ипли элаклар қўлланилади.Abstract
Кулолчилик инсоният тараққиётида энг қадимдан шаклланган ҳунарлар қаторига киради. Одамлар лойдан идиш-товоқ, хум, қумғон, безак буюмлари ва турли маиший керакли нарсалар тайёрлашни ўрганган даврларданоқ бу ҳунарнинг ўзига хос анъаналари ва асбоблари шаклланган. Кулолчилик фақат меҳнат эмас, балки сабр-тоқат, бадиий дид ва аниқликни талаб қиладиган ижодий жараёндир. Кулол ишининг муваффақияти, тайёрланган буюмнинг мустаҳкамлиги ва чиройи эса кўп жиҳатдан ишлатиладиган асбоблар ва улардан қандай фойдаланишга боғлиқ. Шу сабабли кулолчилик асбобларини тўғри танлаш ва улар билан ишлаш қоидаларини билиш ҳар бир устоз кулол учун катта аҳамиятга эга.
References
1. Ашуров, Ш. (2008). Ўзбек кулолчилиги тарихи. Тошкент: Шарқ.
2. Назаров, Б. (2012). Маданий мерос ва анъанавий ҳунармандчилик. Тошкент: Маънавият.
3. Ҳайдаров, М. (2010). Кулолчилик санъати ва технологиялари. Тошкент: Ижод.
4. Қаҳрамонов, Р. (2015). “Ўрта асрлар ва замонавий кулолчиликда дастгоҳлар” Ўзбекистон санъат журнали, №3, б. 45-52.
5. Karimov, A. (2018). Ceramic Craft in Central Asia: Tools and Techniques. London: Routledge.
6. Rustamov, F. (2011). Тарихий кулолчилик асбоблари ва уларнинг ривожланиши. Самарқанд: Фан ва Таълим.
7. Бобомуродов, Ш. (2009). “Кулолчиликда қўлланиладиган асосий дастгоҳлар” Хунармандчилик илмий мақолалар тўплами, б. 12-20.
8. UNESCO. (2004). Traditional Pottery Techniques of Uzbekistan. Paris: UNESCO Publishing.
9. Икромов, Н. (2013). Анъанавий кулолчиликда инновация ва технология. Тошкент: Иқтисод ва Маданият.
10. Halimov, S. (2016). “Evolution of Pottery Wheels in Central Asian Cultures” Journal of Asian Art Studies, Vol. 9, Issue 2, pp. 33-47.
