INGLIZ TILIDAGI BARQAROR BIRIKMALARNING PSIXOLINGVISTIK TAHLILI
Keywords:
Kollokatsiyalar, psixolingvistika, leksik qayta ishlash, tilni o‘zlashtirish, ravonlik, ikkinchi tilni o‘rganish, kognitiv lingvistika, so‘z assotsiatsiyalari, formulali til birliklari.Abstract
Ushbu maqolada ingliz tilidagi kollokatsiyalarning psixolingvistik xususiyatlari, ularning kognitiv qayta ishlanish mexanizmlari hamda til o‘rganuvchilar uchun ahamiyati tahlil qilinadi. Kollokatsiyalar tilning formulali birliklari sifatida mental leksikonda qanday saqlanishi, avtomatlashtirilgan qayta ishlash jarayonlari va ravon nutqni shakllantirishdagi roli ilmiy adabiyotlar asosida yoritiladi. Shuningdek, ikkinchi til o‘rganuvchilari duch keladigan asosiy muammolar — arbitrar xususiyat, interferensiya, chastota omili va ishchi xotira cheklovlari — batafsil ko‘rib chiqiladi. Maqolada collocational priming, chunking, formulali birliklar, semantik assotsiatsiyalar va prediktiv kodlash kabi psixolingvistik mexanizmlar tahlil qilinib, kollokatsiyalarni o‘rgatishning samarali usullari, jumladan, aniq o‘rgatish, autentik materiallardan foydalanish hamda korpus lingvistikasi asosidagi yondashuvlar taklif etiladi. Tadqiqot natijalari kollokatsiyalarni chuqur o‘zlashtirish ikki tillilikda ravonlikni sezilarli oshirishini ko‘rsatadi hamda til o‘qitish metodologiyasini yanada takomillashtirish uchun nazariy asos yaratadi
References
1. Lewis, M. (1993). The Lexical Approach: The state of ELT and the way forward. Language Teaching Publications.
2. Aitchison, J. (2012). Words in the mind: An introduction to the mental lexicon. Wiley-Blackwell.
3. Benson, M., Benson, E., & Ilson, R. (2010). The BBI combinatory dictionary of English: A guide to word combinations. John Benjamins Publishing.
4. Granger, S. (1998). Prefabricated patterns in advanced EFL writing: Collocations and lexical phrases. In Phraseology: Theory, analysis, and applications (pp. 145-160). Oxford University Press.
5. Ellis, N. C. (2008). Usage-based and form-focused language acquisition: The associative learning of constructions. In Modern Language Journal, 92(3), 450-478.
6. Wray, A. (2002). Formulaic language and the lexicon. Cambridge University Press.
7. Nesselhauf, N. (2005). Collocations in a learner corpus. John Benjamins Publishing.