INTERNETDAGI MA’LUMOT AXTARUV TIZIMI - GOOGLE DA ISHLASH ASOSLARI.
Keywords:
Internet qidiruv tizimi, Google, axborot qidiruvi, qidiruv operatorlari, dolzarblik va ishonchlilik, kengaytirilgan qidiruv, Google Scholar, raqamli savodxonlik, soxta axborotdan himoya, onlayn manbalarni baholashAbstract
Ushbu maqolada Internetda axborot qidirishda eng keng qo‘llaniladigan vositalardan biri — Google qidiruv tizimi bilan ishlashning asosiy tamoyillari yoritilb o'tilgan. Unda Google’ning funksional ishlash jarayoni, ya’ni qidiruv algoritmlari, ma’lumotlarni indekslash va natijalarni reytinglash mexanizmlariga oid muhim tushunchalar bayon etilagan. Shuningdek, oddiy qidiruvdan tortib kengaytirilgan izlash usullari, turli kontent (rasm, fayllar, ilmiy maqolalar, videolar )lar bo'yicha qidiruv imkoniyatlari , maxsus qidiruv operatorlaridan foydalanish, aniq iboralar bo‘yicha qidirish hamda turli formatdagi kontentlar (rasmlar, fayllar, ilmiy ishlanmalar, videolar)ni izlash imkoniyatlari bosqichma-bosqich tushuntiriladi. Ma’lumot manbalarining ishonchliligini tekshirish mezonlari, Internetda uchraydigan noto‘g‘ri yoki soxta axborotlardan himoyalanish bo‘yicha tavsiyalar ham ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot jarayonida Google Scholar, Google Books va Google Trends kabi qo‘shimcha servislarning ilmiy izlanishlar va amaliy faoliyatdagi foydasi ochib beriladi. Mazkur maqola Google qidiruv tizimidan samarali foydalanishning raqamli savodxonlikni oshirishga qo‘shadigan hissasini hamda foydalanuvchi uchun qidiruv jarayonini yanada samarali tashkil etishdagi ahamiyatini asoslab beradi.
References
1. Brin, S., Page, L. “The Anatomy of a Large-Scale Hypertextual Web Search Engine.” Stanford University, 1998.
2. Manning, C. D., Raghavan, P., Schütze, H. Introduction to Information Retrieval. Cambridge University Press, 2008.
3. Lewandowski, D. Web Search Engines: Information Retrieval in Practice. Springer, 2015.
4. Google Developers. Search Central Documentation.
5. Google Search Help Center. support.google.com/search.
6. Google Scholar — scholar.google.com
7. Tursunov B. B., Abduqodirov A. S. Axborot texnologiyalari asoslari. Toshkent: Oliy ta’lim nashriyoti.
8.Search Engines: Information Retrieval in Practice — W. Bruce Croft, Donald Metzler, Trevor Strohman.
9. Suyarov A.M. The Role of Information and Communication Technologies (ICT) in the Development of the Digital Economy. American Journal of Technology Advancement Vol.2, No.10 (Oct, 2025), -B. 105-109. E-ISSN: 2997-9382 https://semantjournals.org/index.php/AJTA.
