IQTISODIY AXBOROTLAR XAVFSIZLIGI VA UNI TA’MINLASH USULLARI
Keywords:
Iqtisodiy axborotlar, axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, kriptografiya, autentifikatsiya, tarmoq xavfsizligi, moliyaviy ma’lumotlar, bank tizimi, investitsiya rejalari, davlat byudjeti, korporativ strategiya, ma’lumotlarni o‘g‘irlash, ichki xodimlar xavfi, huquqiy tartibotlar, xalqaro standartlar, AQSh tajribasi, Yevropa Ittifoqi, Yaponiya, Janubiy Koreya, O‘zbekiston kiberxavfsizlik strategiyasi, raqamli transformatsiya, davlat-xususiy hamkorlik, iqtisodiy barqarorlik, ma’lumotlarni himoya qilish, innovatsion texnologiyalar, xalqaro hamkorlik, axborot tizimlari, iqtisodiy xavfsizlik.Abstract
Maqolada iqtisodiy axborotlar xavfsizligi, uning zamonaviy iqtisodiy tizimdagi ahamiyati va uni ta’minlash yo‘llari yoritiladi. Iqtisodiy axborotlar — moliyaviy hisobotlar, bank ma’lumotlari, investitsiya rejalari, davlat byudjeti va strategik hujjatlar kabi muhim ma’lumotlardir. Ularning xavfsizligi korxona va mamlakat iqtisodiy barqarorligi uchun zarur. Tadqiqotda asosiy tahdidlar — kiberhujumlar, ma’lumotlarni o‘g‘irlash, ichki xodimlar tomonidan oshkor etish va huquqiy himoyaning sustligi tahlil qilinadi. Shuningdek, iqtisodiy axborotlarni himoya qilishning asosiy usullari — kriptografiya, autentifikatsiya, tarmoq xavfsizligi, huquqiy mexanizmlar va xalqaro standartlar ko‘rib chiqiladi. AQSh, Yevropa Ittifoqi, Yaponiya va Janubiy Koreya tajribasi bilan birga O‘zbekistonda raqamli transformatsiya va kiberxavfsizlik strategiyasi asosidagi yechimlar ham tahlil etiladi.
References
1. ISO/IEC 27001: Information Security Management Systems — Requirements. International Organization for Standardization, 2022.
2. Sarbanes-Oxley Act (SOX). United States Congress, 2002.
3. Gramm-Leach-Bliley Act (GLBA). United States Congress, 1999.
4. General Data Protection Regulation (GDPR). European Union, 2018.
5. OECD. Digital Security Risk Management for Economic and Social Prosperity. OECD Publishing, 2021.
6. IMF. Cybersecurity and Financial Stability: Risks and Policy Responses. International Monetary Fund, 2023.
7. World Bank. Securing Digital Transformation in Emerging Economies. World Bank Report, 2022.
8. Ministry for Digital Development of Uzbekistan. National Cybersecurity Strategy, 2023.
9. Kaspersky Lab. Global Cybersecurity Report, 2024.
10. Symantec. Internet Security Threat Report, 2023.
