MA’LUMOTLAR BAZASINI TASHKIL QILISH VA BOSHQARISH

Authors

  • Suyarov Akram Musayevich Author
  • Hakimova Zulfiya Alisherovna Author

Keywords:

Ma’lumotlar bazasi, ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi, DBMS, SQL, ma’lumotlar modeli, relatsion model, tranzaksiya, xavfsizlik, integratsiya, axborot tizimi, ma’lumotlarni saqlash, ma’lumotlarni qayta ishlash, optimizatsiya, zaxiralash.

Abstract

Ushbu  maqolada  ma’lumotlar  bazasini  tashkil  qilish va  uni  boshqarish  tamoyillari  hamda  zamonaviy  axborot  tizimlarida  ma’lumotlar  bazasining  o’rni  yoritib  berilgan.  Maqolada  ma’lumotlar  bazasining  tuzilishi,  DBMS  ( Database  Management  System )  tushunchasi,  ma’lumotlar  modellarining  turlari,  ma’limotlarni  saqlash  va  qayta  ishlash  jarayonlari  bilan  bog’liq  nazariy  va  amaliy  jihatlar  keng  yoritiladi.  Shuningdek,  xavfsizlik,  yaxlitlilik,  zaxiralsh  tranzaksiyalari  va  ma’lumotlar  bilan  ishlashda  samaradorlikni  oshirish  tamoyillari  tahlil  qilingan.

References

• Adabiyotlar: SWIFT. Undеrstanding SWIFT: An Introduction to thе Global Paymеnt Systеm. SWIFT Publishing, 2022.

• Bank for Intеrnational Sеttlеmеnts. Cross-bordеr Paymеnt Systеms and SWIFT: Еfficiеncy and Challеngеs // BIS Working Papеrs No. 876. – 2021.

• Raximov A. Xalqaro to'lov tizimlari va ularning iqtisodiy samaradorligi. – Toshkеnt: Iqtisodiyot, 2020. – 145 b.

• Xudoybеrdiyеv S., Karimova N. SWIFT tizimi va O'zbеkiston moliya sеktoridagi roli // Moliyaviy tahlil jurnali. – 2021. – №4. – B. 78-85.

• Karimov M. Xalqaro to‘lov tizimlarining samaradorligini oshirishda SWIFTning o‘rni // Iqtisodiyot va moliya. – 2022. – №6. – B. 120-127.

• Toshmurodov Sh., Yuldashеva G. SWIFT tizimida raqamli tеxnologiyalar va ularning xalqaro savdodagi ahamiyati // O‘zbеkiston moliyaviy sharhi. – 2023. – №3. – B. 95-103.

• Usmonov O. O‘zbеkiston bank tizimida SWIFT tizimining joriy еtilishi va samaradorligi // Bank ishi va moliyaviy tеxnologiyalar. – 2021. – №2. – B. 66 72.

• Qodirov B. Xalqaro moliyaviy opеratsiyalarda SWIFT tizimi orqali amalga oshiriladigan o'tkazmalarning xususiyatlari. – Toshkеnt: Moliya va iqtisodiyot nashriyoti, 2022. – 132 b.

Published

2025-12-11

How to Cite

[1]
2025. MA’LUMOTLAR BAZASINI TASHKIL QILISH VA BOSHQARISH. Ustozlar uchun. 85, 4 (Dec. 2025), 13–16.