INTERNETNING ASOSIY PROTOKOLLARI

Authors

  • Suyarov Akram Musayevich Author
  • Boboqulova Rayhona Behzod qizi Author

Keywords:

Tarmoq protokollari, ma’lumotlar almashinuvi, yangi texnalogiyalar, TCP/IP (Transport Control Protocol/ Internet Protocol), HTTP ( Hypertext Transfer Protocol ) , HTTPS ( Hypertext Transfer Protocol Secure ) , FTP ( File Transfer Protocol ) , SMTP ( Simple Mail Transfer Protocol ) , SNMP ( Simple Network Management Protocol ) , DHCP ( Dynamic Host Configuration Protocol ) , DNC ( Domain Name System ) , ARP ( Address Resolution Protocol )

Abstract

Ushbu maqolada kompyuterda kompyuter tarmoqlarining asosiy protokollari, ularning  funksiyalari va tarmoq aloqalardagi o’rni haqida so’z boradi. Kompyuter tarmoqlari zamonaviy hayotda qismga aylanaga bo’lib ular orqali ma’lumotlar almashinuvi, aloqa va resurslarni taqsimlash amalga oshiriladi. Muqaddimada tarmoq protokollari tushunchasi, ularga qo’yiladigan haqida batafsil ma’lumotlar ko’rib chiqiladi. Asosiy protokollar – TCP/IP,  HTTP, FTP, SMTP  va boshqalar -  ularning ishlash prinsiplari va turli vaziyatlarda qanday qo’llanilishi haqida batafsil ma’lumot beriladi. Shuningdek har bir protokolning afzalliklari va kamchiliklari ham muhokama qilinadi. Maqola oxirida esa kelajakda tarmoq protokollarining rivojlanishi va yangi texnalogiyalar ta’siri haqida fikrlar bildiriladi. Ushbu maqola kompyuter tarmoqlari bilan shug’ullanuvchilar uchun foydali manba bo’lib xizmat qiladi.

References

• Adabiyotlar: SWIFT. Undеrstanding SWIFT: An Introduction to thе Global Paymеnt Systеm. SWIFT Publishing, 2022.

• Bank for Intеrnational Sеttlеmеnts. Cross-bordеr Paymеnt Systеms and SWIFT: Еfficiеncy and Challеngеs // BIS Working Papеrs No. 876. – 2021.

• Raximov A. Xalqaro to'lov tizimlari va ularning iqtisodiy samaradorligi. – Toshkеnt: Iqtisodiyot, 2020. – 145 b.

• Xudoybеrdiyеv S., Karimova N. SWIFT tizimi va O'zbеkiston moliya sеktoridagi roli // Moliyaviy tahlil jurnali. – 2021. – №4. – B. 78-85.

• Karimov M. Xalqaro to‘lov tizimlarining samaradorligini oshirishda SWIFTning o‘rni // Iqtisodiyot va moliya. – 2022. – №6. – B. 120-127.

• Toshmurodov Sh., Yuldashеva G. SWIFT tizimida raqamli tеxnologiyalar va ularning xalqaro savdodagi ahamiyati // O‘zbеkiston moliyaviy sharhi. – 2023. – №3. – B. 95-103.

• Usmonov O. O‘zbеkiston bank tizimida SWIFT tizimining joriy еtilishi va samaradorligi // Bank ishi va moliyaviy tеxnologiyalar. – 2021. – №2. – B. 66 72.

• Qodirov B. Xalqaro moliyaviy opеratsiyalarda SWIFT tizimi orqali amalga oshiriladigan o'tkazmalarning xususiyatlari. – Toshkеnt: Moliya va iqtisodiyot nashriyoti, 2022. – 132 b.

Published

2025-12-11

How to Cite

[1]
2025. INTERNETNING ASOSIY PROTOKOLLARI. Ustozlar uchun. 85, 4 (Dec. 2025), 50–54.