MIKROPROTSESSORNING REGISTRLARI VA ULARNING ASSEMBLERDA QO‘LLANILISHI

Authors

  • Mahammadjonov Hayotjon Shuhratjon oʻgʻli Author
  • Nuriddinov Diyorbek Ikromjon oʻgʻli Author
  • Tillaboyev Muhidin G’anijonovich Author

Keywords:

mikroprotsessor, registrlar, assembler tili, umumiy maqsadli registr, segment registri, bayroq registri, indeks registr, arifmetik va mantiqiy operatsiyalar, dasturlash, xotira boshqaruvi

Abstract

Ushbu maqola mikroprotsessorlarning registrlari va ularning assembler dasturlash tilida qo‘llanilishi nazariyasi va amaliy jihatlarini o‘rganishga qaratilgan. Mikroprotsessor registrlari — bu tezkor saqlash elementlari bo‘lib, ular protsessor ichidagi ma’lumotlarni vaqtincha saqlash, arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni bajarish hamda tashqi qurilmalar bilan ma’lumot almashish jarayonida muhim rol o‘ynaydi. Registrlar turi va vazifasi mikroprotsessorning arxitekturasi va assembler dasturlash samaradorligini belgilaydi. Maqolada turli turdagi registrlar, jumladan umumiy maqsadli, segment, indeks va bayroq registrlari batafsil tahlil qilinadi. 

References

1) Tanenbaum, A. S., & Bos, H. (2006). Modern Operating Systems (3rd ed.). Prentice Hall.

2) Stallings, W. (2018). Computer Organization and Architecture: Designing for Performance (10th ed.). Pearson.

3) Hennessy, J. L., & Patterson, D. A. (2019). Computer Architecture: A Quantitative Approach (6th ed.). Morgan Kaufmann.

4) Irvine, K. R. (2020). Assembly Language for x86 Processors (7th ed.). Pearson.

5) O‘zbekiston Milliy Universiteti, Elektronika va Kompyuter Texnologiyalari fakulteti. Mikroprotsessorlar va ularning arxitekturasi bo‘yicha ilmiy maqolalar (2021–2023).

6) Mazhar, R. (2017). Microprocessor Architecture, Programming, and Applications with the 8085 (2nd ed.). Pearson.

Published

2025-12-11

How to Cite

[1]
2025. MIKROPROTSESSORNING REGISTRLARI VA ULARNING ASSEMBLERDA QO‘LLANILISHI. Ustozlar uchun. 85, 4 (Dec. 2025), 138–145.