SUV HAVZALARIDA MIKROORGANIZMLARNING TARQALISHINI RAQAMLI MODELLASHTIRISH VA GIGIYENIK NAZORAT.
Keywords:
suv havzalari, mikroorganizmlar, raqamli modellashtirish, gigiyenik nazorat, monitoring, ifloslanish manbalari, epidemiologik xavfsizlik.Abstract
Ushbu maqolada suv havzalarida mikroorganizmlarning tarqalishini raqamli modellashtirish usullari va ularning gigiyenik nazoratdagi amaliy ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida suv muhitida patogen va shartli-patogen mikroorganizmlarning harakatlanishi, ko‘payish tezligi, oqimlar bo‘yicha migratsiyasi, hamda ekologik omillarga bog‘liq o‘zgarishlari kompyuter modellari orqali o‘rganildi. Raqamli modellashtirish suv havzalaridagi ifloslanish manbalarini aniqlash, xavf zonalarini bashorat qilish va mikroblar zichligining o‘zgarishini real vaqtga yaqin baholash imkonini berdi. Maqolada gigiyenik nazoratni optimallashtirish, monitoring chastotasini aniqlash, suvning sanitariya holatini baholash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ham berilgan. Tadqiqot natijalari epidemiologik xavfsizlikni ta’minlash va suv orqali yuqadigan kasalliklarning oldini olishda muhim ahamiyat kasb etadi.
References
1. Ahmed, W., Hamilton, K., Lobos, A., et al. "Quantitative Microbial Risk Assessment (QMRA) for Predicting Waterborne Pathogens in Urban Catchments." Water Research, 2020.
2. Tian, Y., Zhi, X., Xu, T. "Bayesian Network Models for Predicting Microbial Contamination in Surface Waters." Environmental Modelling & Software, 2020.
3. Schijven, J., de Roda Husman, A.M. "GIS-Based Assessment of Microbial Water Quality in Surface Waters." Journal of Water and Health, 2013.
4. Kuroki, K., Tanaka, H., Yamamoto, K. "Deep Learning Approaches for Predicting Microbial Variability in Drinking Water Distribution Systems." Water Research, 2023.
5. Sarker, M.H., Rahman, M.M., and Hossain, F. "Environmental Drivers of Fecal Indicator Organisms in Watersheds." Science of the Total Environment, 2016.
6. Wu, H., Li, Y., Chen, X. "Hydrological Modelling of Microbial Transport Using SWAT." Journal of Hydrology, 2021.
7. Tian, Y., Gao, Y., Xu, W. "Integration of Real-Time Sensors with Machine Learning for Water Quality Prediction." Sensors and Actuators B: Chemical, 2020.
8. Schlett, C., et al. "Biofilm Dynamics and Pathogen Persistence in Drinking Water Systems." Water Research, 2019.