(untitled) (Ustozlar uchun, 2025)
ANNOTATSIYA: Internet xavfsizligi va ma’lumotlarni himoya qilish barcha foydalanuvchilar uchun kafolatlangan bo‘lishi kerak. Shu sababli, ma’lumotlarni tarmoqlarda tarqatishda xavfsizlik muhim masalalardan biridir. Bugungi kunda ma’lumotlar hech qachon kerakli darajada himoyalanmaydi. Kriptografiya esa tarmoq xavfsizligining eng samarali va ishonchli tarkibiy qismlaridan biridir. Kriptografiya – bu yuboruvchi va qabul qiluvchi o‘rtasida tushunarsiz shaklda uzatiladigan ma’lumotlarni ishonchli va xavfsiz tarzda almashinishni ta’minlovchi usuldir. Bundan tashqari, faqat ruxsat etilgan qabul qiluvchi yuboruvchi tomonidan shifrlangan ma’lumotni qayta tiklash (deshifrlash) huquqiga ega bo‘ladi. Kriptografiya tarmoqlarga xavfsizlikni ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi. Ushbu maqolada biz turli algoritmlarning tasodifiy hajmdagi ma’lumot paketlarida shifrlash va deshifrlash vaqtini kuzatamiz. Avvalo, ushbu ishda kriptografiyaning asosiy tushunchalari – shifrlash va deshifrlash amallari kiritiladi. Keyin esa eng mashhur algoritmlar – RSA, El-Gamal va Elliptik Egri (ECC) o‘rtasidagi taqqoslash ko‘rib chiqiladi. [1].