(untitled) (Ustozlar uchun, 2026)
Ushbu maqolada tilshunoslikda frazeologiyaning ilmiy-nazariy asoslari yoritiladi. Frazeologiya tilning tayyor, turg‘un va ko‘p hollarda ko‘chma ma’noli birliklarini o‘rganuvchi soha sifatida tavsiflanadi. Maqolada frazeologiya terminining shakllanish tarixi, Charles Bally, V.V. Vinogradov, A.V. Kunin, A.P. Cowie, Pawley va Syder kabi olimlarning bu boradagi ilmiy qarashlari tahlil qilinadi. Shuningdek, o‘zbek tilshunosligida frazeologiya maktabining yaratilishi, xususan, professor Sh. Rahmatullayev, B. Yo‘ldoshev va A. Mamatovlarning ilmiy merosi hamda turg‘un birikmalarning tadqiqiga qo‘shgan hissalari ochib beriladi. Maqolada frazeologik birliklarning asosiy belgilari — turg‘unlik, takror qo‘llanish, semantik yaxlitlik, idiomatiklik va qisman yoki to‘liq nokompozitsionallik masalalari ko‘rib chiqiladi. Frazeologik birliklarni tasniflashning semantik, struktur va funksional yondashuvlari yoritilib, zamonaviy tilshunoslikda ularning korpus lingvistikasi, leksikografiya, til o‘qitish, tarjimashunoslik, psixolingvistika va neyrolingvistika bilan aloqasi ochib beriladi. Xususan, o‘zbek tili milliy korpusida frazeologizmlarni elektron teglash masalalariga to‘xtalinadi. Maqola yakunida frazeologiya til tizimidagi tayyor birliklar mexanizmini, milliy-madaniy xotirani va nutq tabiiyligini tushuntirishda markaziy ahamiyatga ega ekani asoslanadi.