SUN’IY NEYRON TO’RLARI VA ULARNING BIOLOGIK NEYRONLARDAN FARQI (Ustozlar uchun, 2025)
Ushbu maqolada sun’iy neyron tarmoqlarning rivojlanishi, ularning energiya sarfi va hisoblash resurslariga bo‘lgan ehtiyoji muhokama qilinadi. Katta hajmdagi modellar (masalan, GPT, LLaMA) yuqori hisoblash quvvatini talab qilishi va ekologik muammolarni yuzaga keltirishi ko‘rsatildi. Maqolada energiya samaradorligini oshirish yo‘llari sifatida modelni siqish va kvantizatsiya texnikalari tahlil qilinadi. Kvantizatsiya yordamida model parametrlarini kichikroq raqamli formatlarga o‘tkazish orqali xotira talabini va energiya iste’molini sezilarli darajada kamaytirish mumkinligi isbotlandi. Ushbu yondashuvlar nafaqat texnik, balki iqtisodiy va ekologik jihatdan ham foydali bo‘lib, sun’iy intellektning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi.