SOʻZ SEMANTIKASIDA IJTIMOIY CHEKLOVLAR (Ustozlar uchun, 2025)
So‘z semantikasida ijtimoiy cheklovlar masalasi tilshunoslikda ham nazariy, ham amaliy ahamiyat kasb etadi. Xususan, har bir til birgina grammatik tizim yoki so‘z boyligi bilan emas, balki uning jamiyat hayotiga, ijtimoiy-tarixiy tajribasiga, milliy mentalitetiga muvofiq shakllangan ko‘p qirrali semantik chegaralar tizimi bilan o‘ziga xoslik kasb etadi. So‘zning semantikasi jamiyat a’zolari uchun nafaqat ma’no nuqtayi nazaridan, balki ularning bir-biriga bo‘lgan munosabati, qadriyatlari va axloqiy me’yorlariga muvofiq holda ham bir qancha chegaralar, ya’ni cheklovlarni o‘z ichiga oladi. Til ijtimoiy hodisa bo‘lib, uning faoliyatida turli jamiyat qatlamlari, ijtimoiy-estetik, axloqiy, diniy, madaniy va siyosiy cheklovlar o‘rnatiladi. Bu cheklovlar esa so‘zning yashash muhitini, ishlatilish imkoniyatlarini, ba’zi hollarda esa hatto uning semantik maydonini belgilab beradi.