QANDLI DIABETDA OSHQOZON OSTI BEZI OROLCHALARI GISTOPATOLOGIYASI VA UNING KLINIK ASORATLARI (Ustozlar uchun, 2026)
Ushbu ilmiy maqolada qandli diabet kasalligining I va II turlarida oshqozon osti bezining endokrin qismi – Langerhans orolchalarida yuzaga keladigan gistologik, patomorfologik va ultrastrukturaviy o‘zgarishlar chuqur tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida I tur qandli diabetdagi autoimmun insulit jarayoni, ya’ni T-limfotsitlarning beta-hujayralarga agressiv hujumi va ularning apoptozi mexanizmlari mikroskopik darajada ko‘rib chiqilgan. II tur qandli diabetda esa surunkali metabolik stress, insulinrezistentlik fonida orolchalardagi kompensator giperplaziya, amilin (IAPP) oqsilining noto‘g‘ri katlanishi natijasida kelib chiquvchi amiloidoz jarayoni va gidropik degeneratsiya hodisalari gistopatologik jihatdan yoritilgan. Maqolada ushbu morfologik destruksiyalarning organizmdagi tizimli mikro va makroangiopatiyalar, diabetik nefropatiya, neyropatiya hamda retinopatiya kabi og‘ir klinik asoratlar bilan patogenetik bog‘liqligi qiyosiy olingan. Muallif sifatida mavjud adabiyotlar tahlil qilinib, orolcha makrofaglari va immun mikromuhitning hujayralararo aloqasiga doir shaxsiy qarashlar hamda innovatsion gistologik diagnostika usullari taklif etilgan. Maqola tuzilishi zamonaviy tibbiy gistologiya va embriologiya fani talablariga mos ravishda kirish, adabiyotlar tahlili, metodologiya, muhokama va aniq statistik-morfologik xulosalarni o‘z ichiga oladi. Mazkur ish endokrinologiya va patologik anatomiya sohasida tadqiqot olib borayotgan yosh olimlar, shifokorlar va talabalar uchun muhim nazariy hamda amaliy qo‘llanma bo‘lib xizmat qiladi.