YURAK QON TOMIR TIZIMI KASALLIKLARI XAFINI BAHOLASH (Ustozlar uchun, 2026)
Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari xavfini baholash zamonaviy tibbiyotning eng muhim profilaktik yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ushbu jarayon bemorda kelajakda miokard infarkti, miya insulti, yurak yetishmovchiligi va to‘satdan yurak o‘limi kabi og‘ir asoratlar rivojlanish ehtimolini ilmiy asosda aniqlashga qaratilgan. Xavfni baholash orqali bemorlar past, o‘rtacha, yuqori va juda yuqori xavf guruhlariga ajratiladi va individual davolash strategiyasi ishlab chiqiladi. Yurak-qon tomir xavfini aniqlashda arterial gipertenziya, qandli diabet, dislipidemiya, semizlik, chekish, stress va kamharakat turmush tarzi kabi omillar muhim rol o‘ynaydi. Shuningdek, irsiy moyillik va genetik faktorlar ham kasallik rivojlanishida sezilarli ahamiyatga ega. Ushbu omillar ateroskleroz jarayonini tezlashtirib, qon tomirlar elastikligini kamaytiradi va gemodinamik buzilishlarga olib keladi. Xavfni baholash jarayonida SCORE, Framingham va ASCVD kabi klinik shkalalar qo‘llaniladi. Bundan tashqari, laborator tahlillar (lipid profili, glyukoza, HbA1c), instrumental tekshiruvlar (EKG, exokardiyografiya, ABPM) ham keng qo‘llaniladi. Ushbu yondashuvlar yordamida bemorning yurak-qon tomir tizimi holati kompleks baholanadi. Yurak-qon tomir kasalliklari xavfini erta aniqlash profilaktika va davolash samaradorligini oshiradi. Sog‘lom turmush tarzi, to‘g‘ri ovqatlanish, jismoniy faollik va dori vositalarini muntazam qabul qilish orqali og‘ir asoratlarning oldini olish mumkin.