FILMONIMLARNING TARJIMA JARAYONIDAGI LINGVOKULTUROLOGIK MUAMMOLARI (INGLIZ, O‘ZBEK VA RUS TILLARI MISOLIDA)
Keywords:
Kalit so‘zlar: filmonim, tarjima, lingvomadaniyatshunoslik, madaniy realiya, pragmatika, chog‘ishtirma tahlil., Ключевые слова: фильмоним, перевод, лингвокультурология, культурологические реалии, прагматика, сопоставительный анализ., Keywords: filmonym, translation, linguistic and cultural studies, cultural realias, pragmatics, comparative analysis.Abstract
Mazkur maqolada badiiy film nomlari yoki filmonimlarning tarjima jarayonida yuzaga keladigan lingvomadaniy muammolari ingliz, o‘zbek va rus tillari misolida tahlil qilingan. Filmonimlar yaratilishi milliy madaniyat, dunyoqarash va bir qancha pragmatik omillar bilan bog‘liq bo‘lib, ularning tarjimasi shunchaki leksik almashinuv emas, balki madaniyatlararo moslashuv jarayonining yaqqol namoyishi hisoblanadi. Tadqiqot davomida 2020-2025 yillar oralig‘ida yaratilgan150 ta (uch tilga muvofiq ravishda) film nomlari tarjimasida namoyon bo‘ladigan o‘ziga xos jihatlar va madaniy realiyalar tarjimasidagi ziddiyatlar chog‘ishtirma tahlil orqali ochib berilgan.
В данной статье анализируются лингвокультурологические проблемы, возникающие при переводе названий художественных фильмов или фильмонимов на английский, узбекский и русский языки. Создание фильмонимов связано с национальной культурой, мировоззрением и рядом прагматических факторов, а их перевод представляет собой не просто лексический обмен, а наглядную демонстрацию процесса межкультурной адаптации. В ходе сопоставительного анализа исследование выявило специфические аспекты и противоречия в передаче культурологических реалий, отраженных в переводах 150 фильмов, созданных в период с 2020 по 2025 год (на трех языках соответственно).
This article analyzes the linguistic and cultural problems that arise in the translation of film titles or filmonyms into English, Uzbek, and Russian. The creation of filmonyms is associated with national culture, worldview, and a number of pragmatic factors, and their translation is not just a lexical exchange, but a clear demonstration of the process of intercultural adaptation. The study revealed the specific aspects and contradictions in the translation of cultural realias reflected in the translations of 150 film titles created between 2020 and 2025 (in three languages correspondingly) through a comparative analysis.