14–17 YOSHDAGI O‘QUVCHILARNING TANA TUZILISHI XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLGAN HOLDA JISMONIY TAYYORGARLIKNI INDIVIDUALLASHTIRISH

Authors

  • Abduraxmonova Arofatxon G‘ayratjon qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: individuallashtirish, jismoniy tayyorgarlik, somatotip, o‘smirlar, jismoniy sifatlar, differensial yondashuv., Ключевые слова: индивидуализация, физическая подготовка, соматотип, подростки, физические качества, дифференцированный подход., Keywords: individualization, physical training, somatotype, adolescents, physical qualities, differentiated approach.

Abstract

Mazkur maqolada 14–17 yoshdagi o‘quvchilarning jismoniy tayyorgarligini tana tuzilishi (somatotip) xususiyatlarini hisobga olgan holda individuallashtirish masalasi yoritilgan. O‘smirlik davrida organizmning morfofunksional rivojlanishidagi individual farqlar jismoniy yuklamalarni differensial tashkil etishni talab qiladi. Tadqiqot jarayonida o‘quvchilarning antropometrik ko‘rsatkichlari aniqlanib, somatotipga mos mashg‘ulot dasturi ishlab chiqildi. Pedagogik tajriba natijalari individuallashtirilgan yondashuv jismoniy sifatlarning (kuch, tezkorlik, chidamlilik) samarali rivojlanishiga xizmat qilishini ko‘rsatdi.

В статье рассматривается проблема индивидуализации физической подготовки школьников 14–17 лет с учетом особенностей телосложения (соматотипа). В подростковом возрасте наблюдаются выраженные морфофункциональные различия, что требует дифференцированного подхода к организации физических нагрузок. В ходе исследования были определены антропометрические показатели учащихся и разработана программа занятий с учетом соматотипа. Результаты педагогического эксперимента показали, что индивидуализированный подход способствует эффективному развитию физических качеств (силы, быстроты, выносливости).

This article examines the issue of individualizing physical training of 14–17-year-old students based on body type (somatotype) characteristics. During adolescence, significant morphofunctional differences are observed, which require a differentiated approach to organizing physical loads. In the course of the study, anthropometric indicators of students were determined and a training program adapted to somatotype characteristics was developed. The results of the pedagogical experiment demonstrated that an individualized approach contributes to the effective development of physical qualities such as strength, speed, and endurance.

Published

2026-03-05

How to Cite

14–17 YOSHDAGI O‘QUVCHILARNING TANA TUZILISHI XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLGAN HOLDA JISMONIY TAYYORGARLIKNI INDIVIDUALLASHTIRISH. (2026). ILMIY TADQIQOTLAR VA YANGI OLAM, 4(1), 392-397. http://journalss.org/index.php/ito/article/view/20875