KAMINVAZIV KARDIOXIRURGIYA: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA ISTIQBOLLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: kaminvaziv kardioxirurgiya, minimal invaziv yurak jarrohligi, robotlashtirilgan jarrohlik, endoskopik texnologiyalar, kardiojarrohlik innovatsiyalariAbstract
Kaminvaziv kardioxirurgiya (minimal invaziv yurak jarrohligi) — an’anaviy sternotomiya o‘rniga kichik kesmalar yoki kateter asosida bajariladigan jarrohlik usullarini o‘z ichiga oladi. Bu usullar bemorlarda og‘riq sindromini kamaytiradi, reabilitatsiya muddatini tezlashtiradi va hayot sifatini yaxshilaydi. Dunyo miqyosida kaminvaziv jarrohlik amaliyotlari soni yil sayin ortib bormoqda: masalan, AQSh va Yevropada yurak klapanlari operatsiyalarining qariyb 35–40% minimal invaziv texnikalar yordamida amalga oshirilmoqda. O‘zbekistonda ham ushbu yo‘nalish asta-sekin rivojlanmoqda, bir nechta ixtisoslashgan markazlarda robotlashtirilgan operatsiyalar yo‘lga qo‘yilgan. Ushbu maqolada kaminvaziv kardioxirurgiyaning afzalliklari, qo‘llanish sohasi, texnologik yangiliklari, istiqbollari va mavjud muammolar batafsil yoritiladi.
References
1. Falk V. Minimally invasive cardiac surgery. Eur Heart J. 2018;39(14):1240–1253.
2. Glauber M, Miceli A, Gilmanov D. Robotic cardiac surgery: current status and future perspectives. Ann Cardiothorac Surg. 2016;5(6):556–565.
3. Chitwood WR. Robotic and minimally invasive mitral valve surgery: state of the art. Cardiovasc Diagn Ther. 2013;3(3):193–201.
4. World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs). WHO Fact Sheet, 2024.
