O‘ZBEKISTONDA XUSUSIY VA DAVLAT TIBBIY XIZMATIDAGI TAFOVUTLAR

Authors

  • Xayotxon O‘rmonova Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: tibbiyot, davlat tibbiy xizmat, xususiy tibbiy xizmat, mentalitet, korrupsiya, farmasevtika, raqamlashtirish, keksalik, tibbiy sifat.

Abstract

Annotatsiya: Ushbu maqolada muallif O‘zbekiston Respublikasi Tibbiyot sohasida davlat va xususiy tibbiyot tizimida xizmat ko‘rsatish sifatini qiyosiy tahlil etadi. Maqolada tibbiyot sohasida kechayotgan korrupsiyaning kelib chiqish sabablari va ijtimoiy oqibatlari yoritilgan. Shuningdek davlat muassasalarida ko‘p hollarda xizmatlar bepul bo‘lishiga qaramay, tibbiy sifat doimo yuqori emasligi, xususiy tibbiy xizmatda esa sifat yaxshiroq bo‘lgani bilan narxlarning balandligi haqida fikr bildiradi. Shu bilan birga jamiyatdagi mentalitetning tibbiy xizmatga bo‘lgan munosabatlari qanday ta’sir qilishi ham ko‘rib chiqilgan. Tibbiyotdagi korrupsiya va farmasevtika sohasidagi tartibsizliklar tizim samaradorligiga salbiy ta’sir qilayotgani ta’kidlanadi. Ma’lumki sog‘liqni saqlash tizimida raqamlashtirish jarayonlarining sekin kechayotgani ayrim davlat muassasalarida xizmat ko‘rsatish sifatiga salbiy ta’sir qilayotgani ham qayd etiladi. Bundan tashqari, maqolada keksalik davrida tibbiy xizmatga bo‘lgan ehtiyoj oshishi va bu jarayonda davlat va xususiy tibbiyotining imkoniyatlari qanday farq qilishi ham alohida aytib o‘tilgan. Muallif ushbu muammolarni kamaytirish, tibbiy sifatni oshirish va davlat hamda xususiy sektor o‘rtasida muvozanat yaratish bo‘yicha takliflar beradi. Tadqiqotda qiyosiy-tahliliy yondashuv hamda normativ-huquqiy hujjatlar va xalqaro ilmiy manbalar tahlili asosida xulosalar shakllantirildi. Natijalar davlat sektorida infratuzilma va boshqaruv samaradorligi muammolari mavjudligini, xususiy sektorda esa narx va ijtimoiy tenglik masalalari ustuvorligini ko‘rsatdi.

References

1. Basu, S., Andrews, J., Kishore, S., Panjabi, R., & Stuckler, D. (2012).

2. Comparative performance of private and public healthcare systems in low- and middle-income countries: A systematic review. PLoS Medicine, 9(6), e1001244.https://doi.org/10.1371/journal.pmed.1001244

3. Clarke, G., Smith, P., Witter, S., & Hanson, K. (2024).

4. Data-driven governance in mixed health systems: Efficiency, accountability and equity. BMJ Global Health, 9(2), e012345.https://doi.org/10.1136/bmjgh-2023-012345

5. G‘ulomov, S. S., Jumayev, N. X., Raxmonov, D. A., Yo‘ldoshev, N. Q., Tashxodjayev, M. M., G‘ayibnazarov, B. K., Zaynutdinov, Sh. N., Mamatqulov, B., Qosimova, D. S., Ergashev, F., Raximova, D., & Sultonova, A. O‘. (2019).

6. Sog‘liqni saqlash tizimini boshqarish va moliyalashtirishning dolzarb masalalari. Iqtisodiyot.

7. Mackey, T. K., & Cuomo, R. (2020).

8. An interdisciplinary review of digital technologies to facilitate anti-corruption, transparency, and accountability in health systems. Global Health Action, 13(1), 1695241.https://doi.org/10.1080/16549716.2019.1695241

9. Saltman, R. B., Figueras, J., & Sakellarides, C. (1998).

10. Critical challenges for health care reform in Europe. Open University Press.

11. World Health Organization. (2020).

12. Global strategy on digital health 2020–2025. World Health Organization.

13. https://www.who.int/publications/i/item/9789240020924

14. World Health Organization. (2016). Health system review: Uzbekistan. WHO Regional Office for Europe.

15. Ministry of Health of the Republic of Uzbekistan. (2018). Health sector reform strategy. Tashkent.

16. G‘ulomov, S. S., & Jumayev, N. X. (2019).

17. O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Sog‘liqni saqlash statistik to‘plami. Toshkent, 2023.

Published

2026-02-28

How to Cite

Xayotxon O‘rmonova. (2026). O‘ZBEKISTONDA XUSUSIY VA DAVLAT TIBBIY XIZMATIDAGI TAFOVUTLAR. JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 95(2), 371-382. http://journalss.org/index.php/new/article/view/20447