CHET EL MULTFILMLARINING KICHIK YOSHDAGI (5–6 YOSH) BOLALARGA EMOTSIONAL-PSIXOLOGIK TA’SIRI

Authors

  • Abduvohidova Dildora Author

Keywords:

Kalit so’zlar: obrazga kirish ,nutq rivojlanishi ,maktabgacha ta’lim ,animatsiya ,bolalar psixologiyasi ,chet el multfilmlari ,Walt Disney , vizual manipulyatsiya.

Abstract

Annotatsiya:  Ushbu maqolada xorij  multfilmlarining 5–6 yoshli bolalarning emotsional hamda psixologik rivojlanishiga ko‘rsatadigan ta’siri o‘rganilgan .  J. Piaget , L. Vigotskiy va E.Eriksonlarning  rivojlanish bosqichlari nazariyalari asosida multfilmlardagi obrazlar, ranglar, tovushlar, syujet dinamikasi hamda ijtimoiy-hissiy mazmunning bolalar ruhiyatiga ta’siri tahlil qilinadi . Maktabgacha yoshdagi bolalar psixik taraqqiyotining eng faol davrida bo‘lgani sababli, media vositalar, xususan chet el multfilmlarining mazmuni, vizual uslubi va qahramonlarning xulq-atvori bola tomonidan bevosita o‘zlashtiriladi. Maqolada multfilmlarning ijobiy jihatlari – emotsional sezgirlikni rivojlantirish, ijodiy fikrlashni faollashtirish, til o‘rganishga yordam berish va ijtimoiy ko‘nikmalarni shakllantirish kabi omillar yoritilgan. Shu bilan birga, animatsion kontentning salbiy oqibatlari – agressiv xulq-atvorning shakllanishi, tezkor kadr almashuvlari tufayli diqqatning susayishi, bolaga mos bo‘lmagan mavzularning erta idrok qilinishi va qahramonlarga taqlid qilish ehtimoli kabi psixologik xavf omillari ham chuqur o‘rganiladi. Shuningdek, ota-onalarga bolalarning ekran oldida o‘tkazadigan vaqtini cheklash, birgalikda tomosha qilish, ko‘rilgan syujetni izohlay olish va yoshga mos kontent tanlash bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi. 

References

1. McCormick, C. B., & Scherer, D. G. (2018). Child and Adolescent Development for Educators (2nd ed.). New York: Guilford Press. P. 102-103;

2. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526. P.8-11;

3. Piaget, J. (1952). The origins of intelligence in children. New York: International Universities Press. P. 150-190;

4. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The Development of higher psychological processes. Harvard University Press. P. 57;

5. Erikson, E. H. (1963). Childhood and society (2nd ed.). New York: Norton.P. 255-258;

6. Lillard, A. S., & Peterson, J. (2011). The immediate impact of different types of television on young children's executive function. Pediatrics, 128(4), 644-648. https://doi.org/10.1542/peds.2010-1919 ;

7. Fort, M., Spinelli, E., Savariaux, C., & Kandel, S. (2012). The acquisition of audiovisual speech perception: New insights from 6-to-12-year-old children. P.120-130 ;

8. Mares, M. L., & Woodard, E. (2005). Positive effects of television on children's social interactions: A meta-analysis. Media Psychology. P.301-322 ;

9. Rasmussen, E. E., et al. (2016). The relation between preschooler’s Daniel Tiger’s Neighborhood watching and social and emotional development. Journal of Children and Media. P.385-404 ;

10. Q.Yo‘ldoshev (2018). O‘zbek animatsiyasi: Tarix va bugun. Toshkent: Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti. 45-52 B.;

11. Richert, R. A., & Smith, E. I. (2011). Preschoolers' quizzical relation to fantastical characters: Do they trust them as a source of information? Journal of Cognition and Development, 12(4), P. 620-630. ;

12. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526 [cs.HC]. P. 3-4 ;

13. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526 [cs.HC]. P, 40-50;

14. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526 [cs.HC] P. 11;

15. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526 [cs.HC]. P. 3;

16. Tsang, S., Miao, R., Xiao, J., & Xiong, H. (2025). AnimAlte: Designing AI-Infused Cartoon Videos to Improve Preschoolers' Language Learning with Family Engagement at Home. arXiv:2502.12526 [cs.HC]. P. 4 ;

17. McCormick, C. B., & Scherer, D. G. (2018). Child and Adolescent Development for Educators (2nd ed.). New York: Guilford Press. P. 102;

Published

2026-02-28

How to Cite

Abduvohidova Dildora. (2026). CHET EL MULTFILMLARINING KICHIK YOSHDAGI (5–6 YOSH) BOLALARGA EMOTSIONAL-PSIXOLOGIK TA’SIRI. JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS, 95(2), 399-412. http://journalss.org/index.php/new/article/view/20451