RADIATSION XAVFNI BAHOLASHDA ZAMONAVIY DOZIMETRIA METODLARINING QIYOSIY TAHLILI VA SAMARADORLIGI

Authors

  • Umbetova Eldana Yermek qizi Author
  • Berdiyev Olim Dovronovich Author

Keywords:

Tayanch so’zlar: radiatsiya, ionlashtiruvchi nurlanish, dozimetriya, radiatsion xavf, radiatsion monitoring, detektorlar.

Abstract

Annotatsiya. Ionlashtiruvchi nurlanish inson salomatligi va atrof-muhit uchun 
muhim  xavf  omillaridan  biri  hisoblanadi.  Radiatsion  xavfni  baholashda  dozimetrik 
nazoratning  aniqligi  va  ishonchliligi  katta  ahamiyatga  ega.  Zamonaviy  dozimetrik 
metodlar ionlashtiruvchi nurlanishning turli turlarini aniqlash va baholash  imkonini 
beradi  hamda  radiatsion  monitoring  tizimining  muhim  tarkibiy  qismi  hisoblanadi. 
Ushbu maqolada radiatsion xavfni baholashda qo‘llaniladigan zamonaviy dozimetrik 
usullar — termolyuminestsent dozimetrlar, yarimo‘tkazgichli detektorlar, gaz razryadli 
hisoblagichlar  hamda  elektron  shaxsiy  dozimetrlarning  qiyosiy  tahlili  keltirilgan. 
Tadqiqot  natijalari  ushbu  metodlarning  sezgirligi,  aniqligi  va  amaliy  qo‘llash 
samaradorligi  jihatidan  farq  qilishini  ko‘rsatadi.  Zamonaviy  raqamli  texnologiyalar 
asosidagi  dozimetrik  tizimlar  radiatsion  monitoringni  takomillashtirish  hamda 
radiatsion xavfsizlikni ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:

1. Hall E.J., Giaccia A.J. Radiobiology for the Radiologist. Philadelphia: Lippincott

Williams & Wilkins; 2019.

2. International Atomic Energy Agency. Radiation Protection and Safety of Radiation

Sources. Vienna; 2014.

3. Knoll G.F. Radiation Detection and Measurement. 4th ed. New York: John Wiley

& Sons; 2010.

4. Turner J.E. Atoms, Radiation and Radiation Protection. 3rd ed. Wiley-VCH; 2007.

5. Bushberg J.T., Seibert J.A., Leidholdt E.M., Boone J.M. The Essential Physics of

Medical Imaging. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2012.

6. ICRP. The 2007 Recommendations of the International Commission on

Radiological Protection. ICRP Publication 103. Oxford: Elsevier; 2007.

7. Attix F.H. Introduction to Radiological Physics and Radiation Dosimetry. New

York: Wiley; 2004.

8. Podgorsak E.B. Radiation Physics for Medical Physicists. Berlin: Springer; 2010.

Published

2026-03-09

How to Cite

Umbetova Eldana Yermek qizi, & Berdiyev Olim Dovronovich. (2026). RADIATSION XAVFNI BAHOLASHDA ZAMONAVIY DOZIMETRIA METODLARINING QIYOSIY TAHLILI VA SAMARADORLIGI . TADQIQOTLAR, 81(3), 58-63. http://journalss.org/index.php/tad/article/view/21252