O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINING XALQARO INTEGRATSIYALASHUVI SHAROITIDA RAQAMLI VA YASHIL SOLIQQA TORTISHNING INSTITUTSIONAL ASOSLARINI TRANSFORMATSIYA QILISH

Authors

  • Ergasheva Aziza Author
  • Ziyodova Rayhona Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Raqamli soliqqa tortish, yashil iqtisodiyot, BEPS 2.0, Pillar 2, QDMTT, IT Park imtiyozlari, institutsional transformatsiya, aksiz solig‘i, J-shaklidagi, korrelyatsiya, xalqaro integratsiya, soliq suvereniteti, raqamli doimiy muassasa, QRTC, JSTga a’zolik.

Abstract

Annotatsiya:  O‘zbekiston  iqtisodiyotining  xalqaro  savdo  va  investitsiya 
tizimiga  integratsiyalashuvi  sharoitida  soliq  tizimini  raqamlashtirish  va  "yashil" 
iqtisodiyotga  o‘tishning  institutsional  asoslarini  tubdan  transformatsiya  qilish 
masalalarini  tahlil  etadi.  Tadqiqotning  dolzarbligi  "Raqamli  O‘zbekiston  –  2030" 
strategiyasi va Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) tomonidan ilgari 
surilgan BEPS 2.0 (Base Erosion and Profit Shifting) loyihasining global minimal soliq 
stavkasi (Pillar 2) qoidalarini milliy qonunchilikka implantatsiya qilish zarurati bilan 
belgilanadi.  Maqolada  raqamli  iqtisodiyot  subyektlarini  soliqqa  tortishda  "raqamli 
doimiy  muassasa"  tushunchasini  joriy  etish,  IT  Park  rezidentlari  uchun  soliq 
imtiyozlarini  Qualified  Refundable  Tax  Credit  (QRTC)  mexanizmiga  o‘tkazish  va 
Qualified  Domestic  Minimum  Top-up  Tax  (QDMTT)  joriy  etish  masalalari  ilmiy 
jihatdan asoslab berilgan. Shuningdek, "yashil" soliqqa tortish doirasida 2025-yildan 
kuchga  kiradigan  aksiz  solig‘i  stavkalarining  indeksatsiyalanishi,  suv  resurslari  va 
qazilma  boyliklar  uchun soliq  yukining  oshishi  hamda  Strategik ekologik baholash 
(SEA) tizimining transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqotda ARDL (Autoregressive 
Distributed  Lag)  kointegratsiya  modeli  yordamida  raqamlashtirish  va  davlat 
daromadlari  o‘rtasidagi  J-shaklidagi  bog‘liqlik  aniqlangan  bo‘lib,  u  4.33  birlikdagi 
"infleksiya nuqtasi"ni ko‘rsatadi. Natijalar xalqaro integratsiya sharoitida O‘zbekiston 
soliq  suverenitetini  saqlab  qolish  va  investitsion  jozibadorlikni  oshirish  bo‘yicha 
strategik tavsiyalarni o‘z ichiga oladi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. EY. (2025). Changes in taxation in Uzbekistan: 2025 updates. EY Tax Alerts.

https://www.ey.com/en_uz/technical/tax-alerts/2025/01/changes-in-taxation-in-

uzbekistan

2. Global Green Growth Institute (GGGI). (2025, May 14). Uzbekistan adopts new

law on Strategic Environmental Assessment with support from GGGI. Press

Release. https://gggi.org/uzbekistan-adopts-new-law-on-strategic-

environmental-assessment-with-support-from-gggi/

3. Kasimov, O., Omonova, S., & Kasimov, M. (2026). Digitalization, Government

Revenue, and Structural Breaks: An ARDL Cointegration Approach for

Uzbekistan. Journal of Tax Reform, 12(1), 40–58.

https://doi.org/10.15826/jtr.2026.12.1.239

4. OECD. (2025). Roadmap for sustainable investment policy reforms in

Uzbekistan. OECD Investment Policy Reviews. OECD Publishing.

https://doi.org/10.1787/20865f29-en

5. Pulatov, A. (2025). Taxation in the digital economy in Uzbekistan. In Urinboyev,

R. (Ed.), Law, Society, and Governance in Central Asia (pp. 97-104). Lund

University Publishing.

6. UNDP. (2025). Digital Economy of Uzbekistan: The State of Digital

Entrepreneurship and Artificial Intelligence. UNDP Uzbekistan & Ministry of

Economy and Finance.

https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-05/uz_digital-

economy-study_eng.pdf

7. Uzbekistan Law. (2025, June 26). On amendments and additions to the Tax Code

of the Republic of Uzbekistan (No. LRU-1071). Lex.uz.

8. Uzbekistan Presidential Decree. (2024, December 28). On measures to

implement the main directions of tax and budget policy for 2025 (No. UP-229).

Lex.uz.

Published

2026-03-31

How to Cite

Ergasheva Aziza, & Ziyodova Rayhona. (2026). O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTINING XALQARO INTEGRATSIYALASHUVI SHAROITIDA RAQAMLI VA YASHIL SOLIQQA TORTISHNING INSTITUTSIONAL ASOSLARINI TRANSFORMATSIYA QILISH . TADQIQOTLAR, 83(2), 47-55. http://journalss.org/index.php/tad/article/view/23137