O‘ZINI O‘ZI BAND QILGAN SHAXSLAR VA KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIGA SOLIQ SOLISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Soliq tizimi, o‘zini o‘zi band qilish, kichik biznes, aylanmadan olinadigan soliq, yashirin iqtisodiyot, soliq islohotlari, YaTT, ijtimoiy soliq, raqamli iqtisodiyot, fiskal siyosat, O‘zbekiston — 2030 strategiyasi.Abstract
Annotatsiya: O‘zbekiston Respublikasining zamonaviy iqtisodiy sharoitida
o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar va kichik biznes subyektlariga soliq solish tizimining
evolyutsiyasi, joriy holati va istiqboldagi islohotlarini kompleks ravishda tahlil qilishga
bag‘ishlangan. Tadqiqotda 2023–2025-yillardagi eng so‘nggi statistik ma’lumotlar,
xususan, O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi va Soliq qo‘mitasining
hisobotlari asosida kichik tadbirkorlikning makroiqtisodiy barqarorlikni
ta’minlashdagi roli o‘rganilgan. Maqolada o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar uchun
o‘rnatilgan 100 million so‘mlik daromad chegarasining iqtisodiy oqibatlari, yashirin
iqtisodiyotni qisqartirishda soliq ma’murchiligini raqamlashtirishning samaradorligi
va 2026-yilga mo‘ljallangan soliq islohotlari (aylanmadan olinadigan soliq
stavkasining 1 foizgacha tushirilishi) ilmiy-nazariy jihatdan asoslab berilgan.
Shuningdek, tadqiqotda "hard-to-tax" (soliqqa tortish qiyin bo‘lgan) subyektlar
segmentini legallashtirishda xalqaro tajriba va milliy amaliyot o‘rtasidagi farqlar tahlil
qilingan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, soliq yukini optimallashtirish va fiskal
shaffoflikni oshirish tadbirkorlik faolligini oshirishning asosiy drayveridir.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Turayev, A. A., & Akbarova, R. R. (2026). The impact of tax burden on
entrepreneurial activity in Uzbekistan. European Journal of Business Startups
and Open Society.
2. Safarova, N. A. (2024). Procedure for taxation of income of self-employed
persons. Journal of Artificial Intelligence and Digital Economy, 1(6), 38–41
3. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2025, July 25). Main
indicators of small business entities in the Republic of Uzbekistan
4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (2024, August 29). 2024-
yilning yanvar-iyun oylarida kichik tadbirkorlik (biznes)ning yalpi ichki
mahsulotdagi ulushi qanday?
5. World Bank. (n.d.). Transition to a market economy in Central and Eastern
Europe and former Soviet countries. https://documents1.worldbank.org
6. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. (n.d.). Kichik tadbirkorlik
subyektlarida band bo‘lganlar soni. https://api.siat.stat.uz
