SOLIQ NAZORATINING YANGI SHAKLLARI: KAMERAL TEKSHIRUVI VA SOLIQ AUDITI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING STRATEGIK YO'NALISHLARI

Authors

  • Ergasheva Aziza Author
  • Iskandarov Mehroj Author

Keywords:

Kalit so'zlar: Soliq nazorati, kameral soliq tekshiruvi, soliq auditi, risk- orientirlangan yondashuv, TaxGap, raqamli soliq ma'muriyatchiligi, yashirin iqtisodiyot, soliq majburiyati, fiskal barqarorlik, SupTech, soliq qonunchiligi, soliq tushumlari.

Abstract

 
Annotatsiya:  Ushbu  maqola  O'zbekiston  Respublikasida  soliq 
ma'muriyatchiligini  isloh  qilish  va  raqamli  transformatsiya  sharoitida  soliq 
nazoratining zamonaviy shakllari — kameral soliq tekshiruvi va soliq auditini tashkil 
etishning nazariy-uslubiy hamda amaliy jihatlari atroflicha tahlil qilingan. Maqolaning 
asosiy maqsadi soliq nazorati jarayonlariga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini 
joriy etish, risk-tahlil tizimini takomillashtirish va "TaxGap" (soliq tafovuti) darajasini 
pasaytirish orqali davlat budjeti tushumlari barqarorligini ta'minlash hamda yashirin 
iqtisodiyot  ulushini  kamaytirish  yo'llarini  ilmiy  asoslab  berishdan  iborat.  Tadqiqot 
davomida  2021-2025-yillardagi  real  statistik  ma'lumotlar,  soliq  organlarining  yillik 
hisobotlari,  Jahon  banki  va  Xalqaro  valyuta  jamg'armasining  baholash  hisobotlari, 
shuningdek, amaldagi Soliq kodeksiga kiritilgan so'nggi o'zgartirishlar qiyosiy tahlil 
qilingan.  Natijalar  shuni  ko'rsatadiki,  soliq  nazorati  jarayonlarini  to'liq 
avtomatlashtirish,  inson  omilini  minimallashtirish  va  soliq  to'lovchilar  bilan  o'zaro 
ishonchga  asoslangan  "cooperative  compliance"  modelini  joriy  etish  fiskal 
samaradorlikni  oshirishning  asosiy  omili  hisoblanadi.  Tadqiqot  yakunida  soliq 
qonunchiligidagi  bo'shliqlarni  to'ldirish,  soliq  xizmati  xodimlarining  professional 
malakasini  oshirish  va  "AAA"  toifasidagi  yuqori  barqarorlik  reytingiga  ega 
tadbirkorlar uchun rag'batlantiruvchi choralarni kengaytirish bo'yicha ilmiy taklif va 
tavsiyalar ishlab chiqilgan. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Ro'ziqulov, Sh. (2024). Soliq nazorati va tekshiruvlariga oid ilmiy talqinlar

tahlili. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/401997370

2. State Tax Committee of the Republic of Uzbekistan. (2024). Annual report on

tax administration and compliance reform.

3. World Bank. (2025). Tax Administration Reform Project in Uzbekistan

(P173001) - Implementation Status & Results Report.

4. PEFA Secretariat. (2024). Uzbekistan Public Expenditure and Financial

Accountability (PEFA) Performance Assessment Report.

5. O'zbekiston Respublikasi Soliq Kodeksi (2024). Lex.uz.

6. Estimating Value Added Tax Gap in Uzbekistan. (2024). Central Asian Journal

of Innovations in Tourism Management and Finance.

7. Markaziy Bank. (2025). Yillik hisobot 2024. Toshkent.

8. Raxmonqulova, N. O. (2025). The importance of efficient use of resources.

Shokh Articles Library, 1(2).

9. The impact of tax control reforms on small business development in Uzbekistan.

(2025). Conference on International Scientific Developments.

10. Uzbekistan Ministry of Economy and Finance. (2024). State Budget revenues

and tax gap analysis.

Published

2026-04-07

How to Cite

Ergasheva Aziza, & Iskandarov Mehroj. (2026). SOLIQ NAZORATINING YANGI SHAKLLARI: KAMERAL TEKSHIRUVI VA SOLIQ AUDITI SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING STRATEGIK YO’NALISHLARI . TADQIQOTLAR, 83(3), 308-316. http://journalss.org/index.php/tad/article/view/24024