BITIRUVCHILAR RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA O'QUV JARAYONI VA ISH BERUVCHI TALABLARI MUTANOSIBLIGI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Bitiruvchilar raqobatbardoshligi, o‘quv jarayoni, ish beruvchi talablari, mehnat bozori, kasbiy kompetensiyalar, amaliy ko‘nikmalar, dual ta’lim, ta’lim sifati, oliy ta’lim tizimi, innovatsion yondashuvlar, soft skills.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada bitiruvchilar raqobatbardoshligini oshirishda
o‘quv jarayoni va ish beruvchi talablari o‘rtasidagi mutanosiblikni ta’minlashning
nazariy va amaliy jihatlari tahlil qilinadi. Bugungi kunda mehnat bozori talablarining
tez o‘zgarib borishi ta’lim tizimi oldiga yangi vazifalarni qo‘ymoqda, ya’ni
tayyorlanayotgan mutaxassislarning bilim va ko‘nikmalari real sektor ehtiyojlariga
mos bo‘lishi zarur. Shu nuqtai nazardan, maqolada oliy ta’lim muassasalari faoliyatini
mehnat bozori bilan uyg‘unlashtirish masalalari dolzarb muammo sifatida ko‘rib
chiqiladi. Maqolada o‘quv jarayonini tashkil etishda nazariy bilimlar bilan bir qatorda
amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish, ish beruvchilar bilan samarali hamkorlikni yo‘lga
qo‘yish hamda ta’lim dasturlarini zamonaviy talablar asosida yangilash zarurligi
asoslab beriladi. Xususan, dual ta’lim tizimini joriy etish, ishlab chiqarish
amaliyotlarini kengaytirish va mutaxassislik fanlarini real ish jarayonlariga
yaqinlashtirish muhim omillar sifatida tahlil etilgan. Shuningdek, bitiruvchilarning
raqobatbardoshligini oshirishda soft skills, ya’ni kommunikativlik, tanqidiy fikrlash,
jamoada ishlash va muammolarni hal etish ko‘nikmalarining ahamiyati alohida
yoritilgan.
References
1. FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
2. Joseph Schumpeter. The Theory of Economic Development. (Monograph).
Harvard University Press, 1934. 255 p.
3. Michael Porter. The Competitive Advantage of Nations. (Monograph). Free Press,
New York, 1990. 896 p.
4. Голик А. Система внешних факторов конкурентоспособности
университетов. // Высшее образование в России – 2022. – № 7. – с. 131-134.
5. Максимова Е.В. (2005) Развитие конкурентоспособности студента в
образовательном процессе университета: автореф.дис. канд.пед.наук.
Оренбург, 14-16 с.
6. Василев В.Н., Гуртов В.А., Питухин Е.А. и др. Рынок труда и рынок
образователных услуг в субъектах РФ.- М.: Техносфера, 2007.- 680 с.
7. Коноплянский Д.А. Формирование конкурентоспособности выпускника
ВУЗа в процессе обучение: роль государственно-частного партнерства.
Вестник КемГУКИ 33/2015.-179 с.
8. Jumaev Z.T. (2016) Oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarining sifatiga ta’sir
etuvchi omillar. Journal of “Irrigation and melioration” №4(6). 73 B.
9. Annaqulov K.X. Oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarining raqobatbardoshligi:
zamonaviy mehnat bozori talablarining sotsiologik tahlili // “Academic Research
in Modern Science” xalqaro ilmiy-onlayn konferensiya materiallari, 2023-yil.
10. Гулямова С.С., Абдурахмонова К.Х. (2004) Образование в системе
человеческого развития: мировая практика и опыт Узбекистана // Под ред.
акад. Гулямова С.С., акад. Абдурахмонова К.Х. – Ташкент.– 34-35 с.
11. Мухтарова К.С. (2001) Распределение доходов и бедность в переходной
экономике. – Алматы, – 223 с. Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар”
илмий электрон журнали. № 2, март-апрель, 2018.
12. Мануйлов В., Федоров И. Модели // Высшее образование в России. – 2020.
№2.
13. Qoraev, S. (2016). Specific features of interdisciplinary coherence and
interoperability. “Education, Science and Innovation,” 2 (2), 45-50.
14. S.F.Saloxitdinov. Mehnat bozoriga oliy ta’lim muassasalari tomonidan
bitiruvchilarni tayyorlashni tartibga solishning nazariy asoslari // “Iqtisodiy
taraqqiyot va tahlil” ilmiy elektron jurnali 2024-yil, noyabr. № 11-son. 282–288-
betlar.
