SURUNKALI BUYRAK YETISHMOVCHILIGI:FIZIOLOGIK MEXANIZMLAR, KLINIK BELGILARI VA DAVOLASH CHORALARI
Keywords:
Kalit so’zlar: Surunkali buyrak yetishmovchiligi, buyraklarning normal fiziologiyasi, nefron, glomerulyar filtratsiya tezligi, surunkali buyrak kasalligi bosqichlari, gomeostaz, fiziologik oqibatlar, klinik belgilar, suv-tuz muvozanatini boshqarish, GFR ga asoslangan bosqichlanish, yurak-qon tomir tizimi asoslari,parhez terapiyasining fiziologik asoslari.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada surunkali buyrak yetishmovchiligining fiziologik mexanizmlari va uning organizm gomeostaziga ta’siri, klinik belgilari hamda davolash va oldini olish choralari yoritilgan. Buyraklarning normal fiziologik funksiyalari, jumladan glomerulyar filtratsiya, kanalchalarda reabsorbsiya va sekretsiya jarayonlari tahlil qilinadi. Surunkali buyrak yetishmovchiligida faol nefronlar sonining kamayishi natijasida glomerulyar filtratsiya tezligining pasayishi, suv-tuz, elektrolit va kislota-ishqor muvozanatining buzilishi ilmiy asosda bayon etilgan. Shuningdek, ushbu patologik holatning yurak-qon tomir, qon yaratish, suyak va asab tizimlariga ko’rsatadigan fiziologik oqibatlari ko’rib chiqilgan.
References
1.Guyton A.C., Hall J.E. Medical Physiology. 14-nashr. Elsevier, 2021. (Buyrak fiziologiyasi, GFR, kanalchalarda qayta so’rilish va sekretsiya)
2.Brenner B.M., Rector F.C. The Kidney. 11-nashr. Elsevier, 2019 (Surunkali buyrak kasalligi patogenezi va bosqichlari)
3.Abbasov X.X., Qodirov A.A. Normal va patologik fiziologiya. Toshkent: “Tibbiyot nashriyoti”, 2020.
(Buyrak fiziologiyasi va patofiziologiyasi)
4.KDIGO. Surunkali buyrak kasalligini baholash va boshqarish bo’yicha klinik tavsiyalar. 2022. (SBK bosqichlari, GFR asosida tasniflash)
5.Islomov B.S., Karimov M.T. Ichki kasalliklar (Nefrologiya bo’limi). Toshkent, 2019. (Surunkali buyrak yetishmovchiligi klinikasi va davolash)
6.Qodirov A.A., Mirzayev U.Sh. Ichki kasalliklar propedevtikasi. Toshkent., 2020. (Buyrak kasalliklarini erta tashxislash)
7.Harrison’s Pricinples of Internal Medicine. 21-nashr. McGraw-Hill, 2022. (SBK klinik belgilari va davolash)
