DINİY-MİSTİK TABOBATDA SHAKL VA BEZAKLARNING AHAMIYATI
Abstract
An’anaviy kiyim-kechak, zargarlik buyumlari va uy-ro‘zg‘or anjomlarida diniy-mistik tabobat funksiyalarining etnografik tahlili улардаги шаклнингҳам муҳим аҳамияти борлигини кўрсатади. Зотан, тumorlar lokal xususiyatlarga ega bo’lib, bu ularning shakli va bezaklarida namoyon bo’lgan. G.Boroznaning fikricha Xorazm vohasi o’zbeklarining tumorlari orasida tsilindrsimon shakllari ko’proq uchrasa, turkmanlar va qoraqalpoqlar orasida учбурчак туморлар muhim ahamiyat kasb etgan. Buxoro, Samarqand, Toshkent va Farg’onaning o’zbek va tojiklarida[1] katta hajmdagi uchburchak va to’rt burchakli tumorlar ishlatilgan.
Xiva Ichon qal’a muzey fondiда saqlanayotgan 340 ta zargarlik buyumlari orasida 47 tasi tsilindrik tumor bo’lsa, 42 tasi to’rtburchak, 60 tasi uchburchakli, 20 tasi doira, 5tasi besh burchakli, 6 tasi sakkizburchakli, 40ta uzuk tumorlar, 65 ta bilakuzuk tumor, 5ta romb, 80 tasi aralash, ya’ni uchburchak, to’rtburchak, chilkalit, romb, doira, qush va o’simlik, xamda ipdan, turli xil toshlar aralash yasalgan tumor taqinchoqlarni tashkil etadi.
[1] Содиқова Н. Ўзбек миллий кийимлари.-Т.Шарқ.2003.-Б.8-41
References
1. Содиқова Н. Ўзбек миллий кийимлари.-Т.Шарқ.2003.-Б.8-41
2. Виноградов А.В. Неолитические памятники Хорезма // МХЭ, 1968, вып. 8.; Виноградов А.В., Мамедов Э.Д. Первобытный Лявлякан. Этапы древнейшего заселения и освоения Внутренних Кызылкумов, МХЭ, 1975, вып. 10
3. Толстов С.П. Древный Хорезм. – М.; МГУ.1948 – стр.84-86
4. Бобоев Ҳ., Ҳасанов Ҳ. “Авесто” - маънавиятимиз сарчашмаси. – Т.: “АДОЛАТ”, 2001, - Б. 17
5. Бадер О.Н. Древние изоброжения на потолках гротов в Приазовье. Материали и исследование по археологии СССР. Т.2. М. — Л., Наука, 1941. стр. 126
6. Грозно Б. Протоиндийские письмена и их расшифровка.ВДИ. Номер 2 (11) от 1940 года. стр. 15-34. // http://vdi.igh.ru/authors/924?locale=ru