EKOLOGIYA VA BRONXIAL ASTMA: KASALLANISH DARAJASI, OMILLARI VA PROFILAKTIKA CHORALARI

Abstract

Dolzarbligi: Bronxial astma (BA) – surunkali nafas yo‘llari yallig‘lanishi bilan kechadigan va atrof-muhit omillariga yuqori darajada bog‘liq bo‘lgan kasallik. So‘nggi 30 yil ichida dunyoda BA bilan kasallanish 2-3 barobar oshgan (WHO, 2023). Havoning sanoat chiqindilari, transport vositalari, iqlim o‘zgarishi va allergenlarning ko‘payishi ushbu o‘sishga sabab bo‘lmoqda. O‘zbekistonda ham, ayniqsa yirik sanoat markazlari (Toshkent, Farg‘ona, Olmaliq, Angren) aholisi orasida bronxial astma kasallanish darajasi qishloq joylariga nisbatan 1,5–2 baravar yuqori. Shu sababli, ekologik omillarning BA rivojlanishidagi rolini o‘rganish va samarali profilaktika choralarini ishlab chiqish bugungi kunning dolzarb muammolaridan biridir.