МОТУРИДИЙЛИК ВА АШЪАРИЙЛИК – ЯНГИ ФИРҚА ЭМАС, АЙНИ АҲЛИ СУННА ВАЛ ЖАМОАНИНГ ЎЗИДИР
Keywords:
Мотуридийлик; Ашъарийлик; Аҳл ас-Сунна вал-Жамоа; ақида; бидъат; илмий силсила; калом; методология; ҳадис илми; Қуръон тарихий ривожи; Сунний теология.Abstract
Ушбу мақолада Мотуридийлик ва Ашъарийлик мактаблари ислом ақидавий тафаккурининг икки асосий пойдевори сифатида таҳлил қилинади. Баъзи замонавий гуруҳлар томонидан илгари сурилаётган “Мотуридийлик ва Ашъарийлик кейинчалик пайдо бўлган янги фирқалардир” мазмунидаги иддаолар тарихий, илмий ва манбашунослик нуқтайи назаридан рад этилади. Мақолада ушбу мактаблар пайдо қилган деб даъво қилинаётган янгиликлар аслида ақидани ифодалаш ва ҳимоя қилишнинг илмий методлари эканлиги, уларнинг мазмунан бидъат бўлмаслиги асосланади. Саҳобалардан бошланган илмий силсила орқали ҳар икки мактабнинг Расулуллоҳ (с.а.в.) ақидасига уланиб бориши кўрсатилади. Ҳадис илми ва Қуръон қироатининг тарихий ривожи билан қиёсий таҳлил орқали методологик воситаларнинг зарурияти асосланади. Натижада, Мотуридийлик ва Ашъарийлик – Аҳл ас-Сунна вал-Жамоанинг айни ўзи бўлиб, унинг назарий асосларини тизимли ҳолга келтирган илмий анъаналар экани исботланади.
