MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR IJTIMOIYLASHUVI JARAYONI VA UNGA TAʼSIR ETUVCHI OMILLAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: Ijtimoiylashuv, maktabgacha yosh, bola shaxsi, ijtimoiy moslashuv, milliy qadriyatlar, ijtimoiy muhit, oila, tengdoshlar guruhi, maktabgacha ta’lim tashkiloti, ijtimoiy identitet, ijtimoiylashuv mexanizmlari, identifikatsiya, empatiya, psixologik xavfsizlik.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada ijtimoiylashuv tushunchasining ilmiy-nazariy asoslari hamda uning maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishidagi o‘rni har tomonlama tahlil qilingan. Ijtimoiylashuv atamasining kelib chiqishi, fan doirasida shakllanishi va turli olimlar tomonidan berilgan talqinlar yoritilgan. Tadqiqotda bolalar ijtimoiylashuvining uzluksiz jarayon ekanligi, ushbu jarayonning dastlabki va eng muhim bosqichi aynan maktabgacha yosh davriga to‘g‘ri kelishi asoslab berilgan.
Maqolada bolalar ijtimoiylashuviga ta’sir etuvchi asosiy omillar — oila, tengdoshlar guruhi, maktabgacha ta’lim tashkilotlari, milliy madaniyat, axborot muhitlari hamda psixologik xavfsizlikning ahamiyati ilmiy nuqtayi nazardan yoritilgan. Shuningdek, ijtimoiylashuvning bosqichlari va mexanizmlari (I.P. Podlasiy tasnifi asosida) tahlil qilinib, 5–7 yoshli bolalar uchun xos bo‘lgan yetakchi mexanizmlar aniqlangan.
References
1.“Bolalarning ijtimoiy moslashuvi” B.S.Abdullayeva, G.B.Rizayeva.(o‘quv-uslubiy qo‘llanma)
2.Tomlinson, J. (1999). Globalization and Culture. Cambridge: Polity Press.
3.“Fundamentalnaya sotsiologiya” V.I. Dobrenkov, A.I. Kravchenko. (v pyatnadsati tomax). INFRA-M-2005
4.Andreeva G.M. Ijtimoiy psixologiya. – Moskva: Aspekt Press, 2018. – 448 b.
5.Podlasiy I.P. Pedagogika. – Moskva: Prosveshcheniye, 2017. – 576 b.
6.Vygotskiy L.S. Psixologiya rivojlanishining asoslari. – Moskva: Pedagogika, 2005. – 512 b.
7.Elkonin D.B. Bolalik psixologiyasi. – Moskva: Akademiya, 2001. – 304 b.
8.Leontyev A.N. Faoliyat. Ong. Shaxs. – Moskva: Politizdat, 2004. – 352 b.
9.Bandura A. Ijtimoiy o‘rganish nazariyasi. – Nyu-York: Prentice Hall, 1977. – 247 b.
10.Cooley C.H. Inson tabiati va ijtimoiy tartib. – Nyu-York: Scribner’s, 1902.– 384 b.
11.Maslow A.H. Motivatsiya va shaxs. – Nyu-York: Harper & Row, 1987. – 369 b.
12.Dobrenkov V.I., Kravchenko A.I. Fundamental sotsiologiya: 15 jildda. – Moskva: INFRA-M, 2005.
13.G‘oziyev E.G‘. Yosh davrlar psixologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2016.– 296 b.
