PEDAGOGNING ROLI VA KOMPETENSIYASI TALABALARNING QOBILIYATLARINI RIVOJLANTIRISH JARAYONIDA
Keywords:
Kalit so'zlar: Pedagogik kompetensiya, Iste’dodni rivojlantirish, Fasilitatsiya, Psixologik xavfsizlik, Individual yondashuv, O‘sish mentaliteti, Emotsional intellekt, Zamonaviy ta’lim.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim tizimida pedagogning o‘zgargan roli va uning kasbiy kompetensiyalari talabalarning individual qobiliyatlarini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Muallif an’anaviy o‘qitish modellaridan «pedagog-fasilitator» va «pedagog-mentor» modellariga o‘tish zaruriyatini ilmiy asoslab beradi. Maqolada talabalar iqtidorini aniqlash metodikasi, o‘quv jarayonida psixologik xavfsizlik muhitini yaratish va o‘qituvchining emotsional intellekti kabi masalalar L.S. Vigotskiy, H. Gardner va C. Dweck kabi olimlarning nazariyalari kontekstida ko‘rib chiqiladi. Xulosa qismida pedagogik kompetensiyaning talaba shaxsini shakllantirishdagi strategik ahamiyati va kelajak ta’limidagi o‘rni belgilab berilgan.
References
1. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Harvard University Press. (Pedagogning «Yaqin rivojlanish zonasi» va mentorlik roli bo‘yicha fundamental asar).
2. Gardner, H. (1983). Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences. Basic Books. (Talabalarning turli xil qobiliyatlarini aniqlash metodikasi asosi).
3. Dweck, C. S. (2006). Mindset: The New Psychology of Success. Random House. (O‘sish mentaliteti va motivatsiya muhitini yaratish bo‘yicha asosiy manba).
4. Edmondson, A. C. (2018). The Fearless Organization: Creating Psychological Safety in the Workplace for Learning, Innovation, and Growth. Wiley. (Auditoriyada psixologik xavfsizlikni shakllantirish strategiyalari).
5. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. Bantam Books. (Pedagogning emotsional kompetensiyasi va uning ta’lim sifatiga ta’siri).
6. UNESCO (2015). Education 2030: Incheon Declaration and Framework for Action for the implementation of Sustainable Development Goal 4. (Zamonaviy pedagogning global missiyasi va ta’lim standartlari).
7. Mitina, L. M. (2004). Psixologiya truda i professionalnogo razvitiya uchitelya. Akademiya. (Pedagogik kompetensiyaning tarkibiy qismlari va professional o‘sish tahlili).
8. OECD (2019). TALIS 2018 Results (Volume I): Teachers and School Leaders as Lifelong Learners. OECD Publishing. (O‘qituvchilarning kasbiy mahorati va talabalar yutug‘i o‘rtasidagi bog‘liqlik bo‘yicha xalqaro statistik tahlil).
