BIOLOGIYA FANIDAN GENETIKA VA SELEKSIYA BOBINI O'QITISHDA STEAM TEXNOLOGIYASIDAN FOYDALANISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH (9-SINF MISOLIDA)
Keywords:
Kalit soʻzlar: genetika, seleksiya, STEAM texnologiyasi, biologiya ta’limi, 9-sinf, fanlararo integratsiya, metodika, tajriba asosida o‘qitish, irsiyat, o‘zgaruvchanlik, loyihaviy yondashuv, vizual modellash, innovatsion dars.Abstract
Annotatsiya: Mazkur tezisda umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf biologiya fanidagi “Genetika va seleksiya” bobini o‘qitishda STEAM texnologiyasidan samarali foydalanish metodikasi yoritilgan. STEAM yondashuvi orqali biologiyani o‘qitish an’anaviy usullarga nisbatan yanada yuqori samaradorlikka ega. Integratsiyalashgan ta’lim modeli o‘quvchilarni ko‘proq mustaqil fikrlashga, bilimlarni turli kontekstlarda qo‘llashga, texnologik vositalardan ongli foydalanishga undaydi.
Shuningdek, biologiyaning boshqa fanlar (texnologiya, muhandislik, san’at) bilan uyg’unlashtirilishi fanni “ajratilgan nazariy bilim” emas, balki real hayotiy muammolarni hal qilish vositasi sifatida ishtirok etishga olib keladi. Bu yondashuv XXI asr o‘quvchilari uchun zarur bo‘lgan kompetensiyalar - tanqidiy fikrlash, ijodkorlik, muammoni hal qilish va hamkorlikda ishlash ko‘nikmalarini rivojlantiradi.
Tezis o‘quv jarayonida STEAM yondashuvini amaliy joriy etishni istagan biologiya fani o‘qituvchilari uchun metodik tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
References
1. Karimova, M. (2020). STEAM texnologiyasi asosida biologiya fanini o‘qitish metodikasi. Toshkent: O‘zR Xalq ta’limi vazirligi nashriyoti.
2. Rasulova, N. (2022). Genetika fanidan o‘quvchilarda ilmiy-tadqiqotchilik ko‘nikmalarini shakllantirish. “Ta’lim va innovatsiyalar” ilmiy jurnali, №4(18), 47–52.
3. Сидорова, И. Н. (2019). Интеграция STEAM-подхода в преподавание биологии: опыт и перспективы. Журнал “Биология в школе”, №7, с. 12–17.
4. Трофимова, Л. А. (2021). Современные подходы к преподаванию генетики в средней школе. Москва: Просвещение.
5. Wang, L. & Chen, Y. (2020). Integrating Genetics Education with STEAM: A Case Study in East Asian Classrooms. Asian Journal of Science Education, 8(2), 99–113.
6. Nakamura, H. (2021). Educational Models for Teaching Mendelian Genetics Through Engineering Design. International Journal of Biology Education, 6(1), 55–67.
7. Müller, T. (2023). Visualization and Modeling in Genetic Education Using STEAM Integration. European Journal of Educational Research, 12(3), 215–228.
8. Schmidt, M., & Thomas, G. (2018). Teaching Genetics in the Era of CRISPR: STEAM-Based Curriculum Development. Journal of Biological Education, 52(4), 320–331.
9. Johnson, R. & Freeman, D. (2019). STEAM and Life Sciences: Designing Interdisciplinary Lessons for Middle School Genetics. Science Educator, 28(1), 21–30.
10. Qodirova, G. (2023). O‘zbekistonda genetika va seleksiya fanlarini innovatsion metodlar orqali o‘qitish tajribalari. Milliy pedagogika jurnali, №2, 33–39.
11. Ivanova, E. & Belyaeva, V. (2024). STEAM-подход в преподавании биологии: генетика и селекция в школьной программе. Российский педагогический журнал, №3, с. 89–97.
12. Akhmedov, S. (2021). Seleksiya va biotexnologiya elementlarini umumta’lim maktablarida o‘qitish metodikasi. Biologiya va ta’lim, №5(11), 23–29.
13. Carter, A., & Williams, N. (2022). Equity in STEAM-Based Genetics Education: Lessons from U.S. Classrooms. Educational Science Review, 19(2), 66–75.
