SHAXSLARARO MUNOSABATLARDA MANIPULYATSIYANING IJOBIY VA SALBIY TOMONLARI
Keywords:
Kalit so’zlar: Shaxslararo aloqalar, manipulyativ ta’sir, psixologik bosim, ijobiy motivatsiya, salbiy oqibatlar, ishonch munosabatlari, kommunikatsiya, ongli boshqaruv, rag‘batlantirish, nizolarni bartaraf etishAbstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada shaxslararo munosabatlarda uchraydigan manipulyatsiya fenomeni, uning mohiyati hamda turli vaziyatlardagi o‘rni keng tahlil qilingan. Manipulyativ ta’sirning ijobiy jihatlariga nizolarning oldini olish, insonlarni maqsad sari yo‘naltirish, tarbiyaviy jarayonni qo‘llab-quvvatlash va psixologik yordam ko‘rsatish kabi omillar kiritilgan. Salbiy tomonlari esa shaxs erkinligini cheklashi, ishonchga putur yetkazishi, ruhiy bosim o‘tkazishi va tengsizlikka asoslangan munosabatlarni yuzaga keltirishi orqali ifodalangan. Muallif manipulyatsiya har doim ham zarar keltirmasligi mumkinligini, biroq uning maqsadi va qo‘llanish usuli to‘g‘ri baholanishi zarurligini ta’kidlaydi. Matnda manipulyatsiyaning ijtimoiy hamda psixologik jihatlari batafsil yoritilib, ushbu jarayonni ongli ravishda boshqarishning ahamiyati asoslab berilgan.
References
Cialdini, R. B. (2007). Influence: Science and Practice (5-ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Stern, R. (2018). The Gaslight Effect: How to Spot and Survive the Hidden Manipulation Others Use to Control Your Life. New York: Harmony Books.
Taylor, K. (2004). Brainwashing: The Science of Thought Control. Oxford: Oxford University Press.
Rajabov, M. J. (2023). Shaxslararo munosabatlarda manipulyativ ta’sir usullari tahlili. Pedagogika va Psixologiya, (Issue 5), …
Mo‘minov, D. M. (2022). Ijtimoiy munosabatlarda manipulyativ ta’sirlarning psixologik asoslari. O‘zbekiston Fanlararo Innovatsiyalar va Ilmiy Tadqiqotlar Jurnali, 13, …
Azimova, O. A. (2025). Manipulyatsiya fenomenining psixologik va ijtimoiy mohiyati. Modern Education and Development, 38(3).
