TRANSPORT-LOGISTIKA INTEGRATSIYASI ASOSIDA QASHQADARYO MINTAQASINING IQTISODIY SALOHIYATINI KENGAYTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar. transport-logistika integratsiyasi, Qashqadaryo mintaqasi, hududiy iqtisodiyot, iqtisodiy salohiyat, logistika xizmatlari, transport infratuzilmasi, yuk tashish, ta’minot zanjiri, multimodal transport, logistika markazlari, raqamli logistika, investitsiyaviy jozibadorlik, hududiy raqobatbardoshlik, iqtisodiy samaradorlik, transport xizmatlari hajmi, logistika infratuzilmasi, iqtisodiy rivojlanish, eksport-import jarayonlari, hududiy integratsiya, transport siyosati, logistika boshqaruvi, barqaror iqtisodiy o‘sish.Abstract
Annotatsiya. Mazkur maqolada transport-logistika integratsiyasi asosida Qashqadaryo mintaqasining iqtisodiy salohiyatini kengaytirish masalalari ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Hududiy iqtisodiy rivojlanish sharoitida transport infratuzilmasi va logistika xizmatlarining o‘zaro integratsiyalashuvi raqobatbardoshlikni oshirish, resurslardan samarali foydalanish hamda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta’minlovchi muhim omil sifatida namoyon bo‘lmoqda. Tadqiqotning asosiy maqsadi Qashqadaryo mintaqasida transport-logistika tizimining hozirgi holatini baholash, integratsiya jarayonlarining iqtisodiy samaradorlikka ta’sirini aniqlash hamda uni rivojlantirish bo‘yicha ustuvor yo‘nalishlarni asoslashdan iborat. Tadqiqot jarayonida rasmiy statistik ma’lumotlar, iqtisodiy-statistik tahlil, taqqoslama usul va iqtisodiy baholash metodlaridan foydalanildi. Transport xizmatlari hajmi, yuk tashish ko‘rsatkichlari, logistika infratuzilmasining rivojlanganlik darajasi va investitsiya faolligi integratsiya darajasini baholashda asosiy indikatorlar sifatida tanlandi. Olingan natijalar transport-logistika integratsiyasining transport xarajatlarini qisqartirish, ta’minot zanjiri samaradorligini oshirish, investitsiyaviy jozibadorlikni kuchaytirish hamda sanoat va savdo faoliyatini rag‘batlantirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini tasdiqladi. Maqolada multimodal transport tizimlarini rivojlantirish, zamonaviy logistika markazlarini tashkil etish va raqamli logistika platformalarini joriy etish orqali integratsiya samaradorligini oshirish bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari hududiy iqtisodiy strategiyalarni shakllantirishda va transport-logistika siyosatini takomillashtirishda muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
References
1. A. J. Tursunov, “Temir yo‘l transporti tarmoqlarining samaradorligini oshirishning iqtisodiy va texnologik asoslari,” Transport va iqtisodiyot, 2021/03, 2021/03-6.
2. B. B. Tursunov, “Transport-logistika xizmatlari samaradorligini boshqarish mexanizmlari,” Transport va iqtisodiyot, 2021/02, 2021/02-7.
3. M. A. Qodirov, “Hududiy logistika markazlari faoliyatining iqtisodiy samaradorligi,” Iqtisodiyot va ta’lim, 2022/01, 2022/01-9.
4. Sh. R. Ismoilov, “Transport infratuzilmasining hududiy iqtisodiy rivojlanishga ta’siri,” Iqtisodiyot nazariyasi va amaliyoti, 2020/02, 2020/02-11.
5. D. J. Bowersox, D. J. Closs, Logistical Management: The Integrated Supply Chain Process, McGraw-Hill, New York, 2013.
6. M. Christopher, Logistics and Supply Chain Management, Pearson Education, London, 2016.
7. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi, Transport xizmatlari bo‘yicha hududiy statistik ma’lumotlar, Toshkent, 2023.
8. Qashqadaryo viloyati statistika boshqarmasi, Qashqadaryo viloyatida transport xizmatlari va yuk tashish ko‘rsatkichlari, Qarshi, 2023–2025.
9. O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, “Transport to‘g‘risida”, Toshkent, amaldagi tahrir.
10. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori, “O‘zbekiston Respublikasida transport-logistika tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi”, Toshkent, 2022.
11. O‘zbekiston Respublikasi Transport vazirligi, Transport-logistika infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha tahliliy materiallar, Toshkent, 2023.
12. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, Transport va logistika sohasiga investitsiyalar bo‘yicha ma’lumotlar, Toshkent, 2023.
13. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi, Transport xizmatlari tarkibi va turlari bo‘yicha statistik to‘plam, Toshkent, 2022.
14. World Bank, Logistics Performance Index: Global Rankings and Regional Analysis, Washington, DC, 2023.
