DORIVOR MAVRAK (SALVIA OFFICINALIS) OʻSIMLIGI ENDOFIT ZAMBURUGʻLARINING BIOLOGIK XUSUSIYATLARI
Keywords:
Kalit soʻzlar: dorivor mavrak, Salvia officinalis, endofit zamburugʻlari, biologik xususiyatlar, antimikrob, immunomodulyator, biotexnologiya, farmatsevtika, ekologiya.Abstract
Annotatsiya: Salvia officinalis, ya’ni dorivor mavrak, labguldoshlilar (Lamiaceae) oilasiga mansub koʻp yillik oʻt oʻsimliklaridan biridir. Bu oʻsimlik oʻzining antibakterial, yalligʻlanishga qarshi, antioksidant va immunomodulyator xususiyatlari bilan tibbiyot, farmatsevtika hamda xalq tabobatida keng qoʻllaniladi. Dorivor mavrak oʻsimligining ahamiyati faqatgina oʻzida boʻlmagan, balki unda yashovchi va simbioz hayot kechiruvchi endofit zamburugʻlarning ham muhim rol oʻynashi fan va amaliyotda ijobiy natijalar bermoqda. Endofitlar — bu oʻsimlik toʻqimalarida yashovchi va ularni nobud qilmaydigan, aksincha, koʻplab foydali biologik xususiyatlar namoyon etadigan mikroorganizmlardir.
References
1. Arbeeny CM. Addressing the unmet medical need for safe and effective weight loss therapies. Obes Res 2004;12:1191–1196.
2. Khaodhiar L, McCowen KC, Blackburn GL. Obesity and its comorbid conditions. Clin Cornerstone. 1999;2:17–31.
3. Heck AM, Yanovski JA, Calis KA. Orlistat, a new lipase inhibitor for the management of obesity. Pharmacotherapy. 2000 Mar;20(3):270–279.
4. Gupta M, Saxena S, Goyal D. Potential pancreatic lipase inhibitory activity of an endophytic Penicillium species. J Enzyme Inhib Med Chem. 2015;30:15–21.
5. Hazalin N.A., Ramasamy K., Lim S.M., Wahab I.A., Cole A.L.J., Majeed A.A. Cytotoxic and antibacterial activities of endophytic fungi isolated from plants at the National Park, Pahang, Malaysia. BMC Complementary and Alternative Medicine. 2009;9:46.
6. Singh R., Gupta N., Goswami V.K., Gupta R. A simple staining protocol for lipases and esterases. Applied Microbiology and Biotechnology. 2006;70:679–682.