VIKTIMLASHUVGA OLIB KELUVCHI KRIMINOGEN VAZIYATLARNI O‘RGANISH HAMDA PROFILAKTIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
Kalit so’zlar: viktimologiya, viktimlik, viktimlanish, kriminogen vaziyat, g‘ayriijtimoiy xulq-atvor, xotin-qizlar, jinoyat qurboni, profilaktika, ijtimoiy himoya, reabilitatsiya, huquqiy mexanizmlar, psixologik omillarAbstract
Annotatsiya; Mazkur maqolada jinoyat viktimologiyasi nazariyasi va amaliy jihatlari, xususan g‘ayriijtimoiy xulq-atvorli xotin-qizlarning viktimlanish muammolari kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotda viktimlik tushunchasining mohiyati, uning ko‘p omilli tabiati hamda kriminogen vaziyatlarning shakllanish bosqichlari yoritilgan. 2015–2023-yillar statistik ma’lumotlari asosida xotin-qizlarga nisbatan jinoyatlar dinamikasi o‘rganilib, asosiy xavf omillari aniqlangan. Shuningdek, xalqaro tajriba va rivojlangan davlatlar amaliyoti qiyosiy tahlil qilinib, samarali profilaktika mexanizmlari ajratib ko‘rsatilgan. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda viktimologik profilaktika tizimini takomillashtirish, ijtimoiy himoya va reabilitatsiya mexanizmlarini kuchaytirish zarurligini asoslaydi.
References
1. Mendelsohn B. Victimology and Contemporary Society. — 1947.
2. von Hentig H. The Criminal and His Victim. — New Haven: Yale University Press, 1948.
3. Wolfgang M. Patterns in Criminal Homicide. — Philadelphia, 1958.
4. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). Global Study on Homicide. — Vienna.
5. UN Women. Global Database on Violence against Women.
6. World Health Organization (WHO). Violence Prevention Reports.
7. Interpol. Crime Trends and Prevention Reports.
8. Mayrov A. Kriminologiya va viktimologiya asoslari. — Moskva.
9. Raximova Sh. O‘zbekistonda viktimologik tadqiqotlar muammolari. — Toshkent.
10. O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasi ma’lumotlari (2015–2023).
11. O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari (xotin-qizlarni himoya qilishga oid normativ-huquqiy aktlar).
