BOSH MIYA O‘SMALARINI NURLI DIAGNOSTIKA QILISH USULI SIFATIDA MAGNIT-REZONANS TOMOGRAFIYA
Keywords:
Kalit so‘zlar: MRT, bosh miya o‘smalari, neyroonkologiya, kontrast MRT, diffuzion tasvirlash, diagnostika.Abstract
Bosh miya o‘smalari markaziy asab tizimining eng murakkab va klinik jihatdan xavfli patologiyalaridan biri hisoblanadi. Ularning erta aniqlanishi bemor hayot sifatini saqlash va o‘lim holatlarini kamaytirishda hal qiluvchi ahamiyatga ega. Zamonaviy tibbiyotda bosh miya o‘smalarini tashxislashda bir nechta nurli diagnostika usullari qo‘llaniladi, ular orasida magnit-rezonans tomografiya (MRT) eng informativ va xavfsiz usul sifatida ajralib turadi.Magnit-rezonans tomografiya ionlashtiruvchi nurlanishdan foydalanmasdan, kuchli magnit maydon va radio to‘lqinlar yordamida to‘qimalarning yuqori aniqlikdagi tasvirini beradi. Bu usul yordamida o‘smalarning lokalizatsiyasi, o‘lchami, struktura xususiyatlari, atrof to‘qimalarga invaziyasi hamda qon tomirlar bilan aloqasi yuqori aniqlikda baholanadi.
Zamonaviy neyro-radiologik tadqiqotlarga ko‘ra, MRT bosh miya o‘smalarini aniqlashda 90–95% gacha aniqlik ko‘rsatadi. Ayniqsa kontrast modda (gadoliniy) bilan o‘tkazilgan MRT tekshiruvlari o‘smalarning malign yoki benign tabiatini farqlashda muhim rol o‘ynaydi. Bundan tashqari, funksional MRT va diffuzion tensor tasvirlash (DTI) usullari o‘sma bilan bog‘liq nerv yo‘llarining shikastlanish darajasini baholash imkonini beradi.Shu bilan birga, MRT neyroxirurgik rejalashtirishda ham muhim ahamiyatga ega bo‘lib, operatsiya oldidan o‘smaning aniq joylashuvi va chegaralarini belgilashga yordam beradi. Bu esa jarrohlik xavfini kamaytirish va bemor prognozini yaxshilashga xizmat qiladi.
Xulosa qilib aytganda, magnit-rezonans tomografiya bosh miya o‘smalarini erta aniqlash, differensial diagnostika qilish va davolash taktikasini belgilashda eng ishonchli va yuqori aniqlikdagi nurli diagnostika usuli hisoblanadi.
References
1.Osborn A.G.Diagnostic Neuroradiology. Elsevier, 2020.
2.Barkovich A.J.Pediatric Neuroimaging. Lippincott Williams & Wilkins, 2019.
3.Westbrook C., Roth C.K., Talbot J.MRI in Practice. Wiley-Blackwell, 2021.
4.Hattingen E., Pilatus U.Magnetic Resonance Imaging in Brain Tumors. European Radiology, Germany, 2022.
5.Smirniotopoulos J.G., et al.Brain Tumor Imaging: MRI and Advanced Techniques. Radiologic Clinics of North America, 2021.
6.PubMed Central (PMC).Magnetic Resonance Imaging of Brain Tumors: Diagnostic Accuracy and Clinical Value. Review article, 2019–2024.
7.Louis D.N., Perry A., Wesseling P.The 2021 WHO Classification of Tumors of the Central Nervous System. Acta Neuropathologica, 2021.
8.European Society of Neuroradiology (ESNR).Guidelines for Brain Tumor Imaging with MRI. 2023.
9.WHO (World Health Organization).Central Nervous System Tumors: Global Report. 2022.
10.Bradley W.G.Neurology and MRI Correlation in Brain Neoplasms. Academic Press, 2020.
