OSHQOZON SARATONINI ERTA ANIQLASHDA ENDOSKOPIYA VA RENTGENNING AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so`zlar: rentgen, endoskopiya, EUS, H.pylori, oshqozon saratoni, contrast modda.Abstract
Annotatsiya: H. pylori infeksiyasi oshqozon shilliq qavatining surunkali yallig‘lanishi, yara va oshqozon saratoni rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Oshqozon saratoni bu oshqozon shilliq qavatidagi hujayralarning nazoratdan chiqib ketadigan darajada ko`payishi. Bunda hujayralar oshqoz devorini egallashi, ayrim hollarda limfa tugunlari va boshqa organlarga tarqalishi mumkin. Bu kasallikning dastlabki bosqichlarida hech qanday simptomlar bo`lmaydi. Keyinchalik og`riq, ishtahaning yo`qolishi, og`irlik hissi, ko`ngil aynishi, qorin shishishi kuzatiladi. Vaqt o`tishi bilan og`ir vazn yo`qotish, ich qotishi yoki ich ketishi, anemiya rivojlanadi. Kasallik qancha erta topilsa, davolash samaradorligi shuncha yuqori bo`ladi. Tekshirishda endoskopiya va rentgen asosiy tashxis usullari bo`lib xizmat qiladi. Qo`shimcha tekshirishda EUS dan foydalaniladi va bu o`smaning chuqurligi va limfa tugunlariga tarqalishini aniqlashda yordam beradi. Erta oshqozon saratoni (EGC) mintaqaviy limfa tugunlari metastazidan qat'i nazar, shilliq qavat yoki submukoza bilan chegaralangan oshqozon saratoni sifatida belgilanadi. Oshqozon saratonini skrining endoskopiyasining ko'payishi tufayli EGC ulushi ortib bormoqda; shuning uchun tanlangan EGClarni davolash usuli sifatida jarrohlik rezektsiyasidan endoskopik rezektsiyaga o'tish tezlashmoqda. EGClarni muvaffaqiyatli endoskopik rezektsiya qilish uchun EGClarni erta bosqichda aniqlash va o'smaning gistologik turini, invaziya chuqurligini va gorizontal chegaralarini aniq bashorat qilish muhimdir. EGClarning diagnostika jarayonini uch bosqichga bo'lish mumkin: mavjudlikni aniqlash, sifatli tashxis qo'yish va miqdoriy tashxis. EGClarning mavjudligini aniqlash asosan ikkita endoskopik topilmaga asoslangan: aniq chegaralangan lezyon va rang/sirt naqshidagi nosimmetriklik. Sifatli tashxis gistologik turni bashorat qilishni anglatadi, bu asosan lezyonning makroskopik shakli va rangiga asoslanib mumkin. EGClarning miqdoriy diagnostikasi makroskopik morfologiyani batafsil tekshirish orqali invaziya chuqurligini bashorat qilish va xromoendoskopiya yordamida gorizontal chegaralarni aniqlashdan iborat. Endosonografiya yoki kattalashtiruvchi endoskopiya kabi ilg'or diagnostika usullari EGClarning sifatli va miqdoriy diagnostikasi uchun foydali bo'lsa-da, bu usullar ko'pgina shifoxonalarda mavjud emas. Shuning uchun, muvaffaqiyatli endoskopik davolash uchun an'anaviy endoskopiya paytida EGClarni tizimli ravishda baholash juda muhimdir.
References
1. Kim GH. Systematic Endoscopic Approach to Early Gastric Cancer in Clinical Practice. Gut Liver. 2021 Nov 15;15(6):811-817. doi: 10.5009/gnl20318. PMID: 33790057; PMCID: PMC8593511.
2. Joshi SS, Badgwell BD. Current treatment and recent progress in gastric cancer. CA Cancer J Clin. 2021 May;71(3):264-279. doi: 10.3322/caac.21657. Epub 2021 Feb 16. PMID: 33592120; PMCID: PMC9927927.
3. Chey WD, Howden CW, Moss SF, Morgan DR, Greer KB, Grover S, Shah SC. ACG Clinical Guideline: Treatment of Helicobacter pylori Infection. Am J Gastroenterol. 2024 Sep 1;119(9):1730-1753. doi: 10.14309/ajg.0000000000002968. Epub 2024 Sep 4. PMID: 39626064.
4. Sun M, Liu E, Yang L, Cao H, Han M. A scoping review of worldwide guidelines for diagnosis and treatment of Helicobacter pylori infection. Syst Rev. 2025 May 9;14(1):107. doi: 10.1186/s13643-025-02816-0. PMID: 40346683; PMCID: PMC12063324.
5. Guo X, Zhao X, Huang G, Yu Y. Advances in Endoscopic Diagnosis and Treatment of Gastric Neuroendocrine Neoplasms. Dig Dis Sci. 2024 Jan;69(1):27-35. doi: 10.1007/s10620-023-08180-0. Epub 2023 Nov 16. PMID: 37971578.
6. Patel AK, Sethi NS, Park H. Gastric Cancer: A Review. JAMA. 2026 Feb 3;335(5):439-450. doi: 10.1001/jama.2025.20034. PMID: 41499132.
7. Shah SC, Wang AY, Wallace MB, Hwang JH. AGA Clinical Practice Update on Screening and Surveillance in Individuals at Increased Risk for Gastric Cancer in the United States: Expert Review. Gastroenterology. 2025 Feb;168(2):405-416.e1. doi: 10.1053/j.gastro.2024.11.001. Epub 2024 Dec 23. PMID: 39718517.
8. Conti CB, Agnesi S, Scaravaglio M, Masseria P, Dinelli ME, Oldani M, Uggeri F. Early Gastric Cancer: Update on Prevention, Diagnosis and Treatment. Int J Environ Res Public Health. 2023 Jan 25;20(3):2149. doi: 10.3390/ijerph20032149. PMID: 36767516; PMCID: PMC9916026.
9. Suzuki H, Sano M, Nishizawa T, Toyoshima O. Endoscopic Diagnosis of Early Gastric Cancer and High-Risk Gastritis. Korean J Helicobacter Up Gastrointest Res. 2024 Dec;24(4):311-318. doi: 10.7704/kjhugr.2024.0047. Epub 2024 Dec 4. PMID: 40502314; PMCID: PMC11967392.
10. Aslanian HR, Muniraj T, Nagar A, Parsons D. Endoscopic Ultrasound in Cancer Staging. Gastrointest Endosc Clin N Am. 2024 Jan;34(1):37-49. doi: 10.1016/j.giec.2023.09.009. Epub 2023 Sep 27. PMID: 37973230.
11. Ziogas DI, Kalakos N, Manolakis A, Voulgaris T, Vezakis I, Tadic M, Papanikolaou IS. Endoscopic Ultrasound (EUS) in Gastric Cancer: Current Applications and Future Perspectives. Diseases. 2025 Jul 24;13(8):234. doi: 10.3390/diseases13080234. PMID: 40863208; PMCID: PMC12385178.
12. Park H, Ahn JY, Kim GH, Na HK, Jung KW, Lee JH, Kim DH, Choi KD, Song HJ, Lee GH, Jung HY. Reliability of endoscopic ultrasonography and endoscopy in measurement of gastric subepithelial tumor size. Surg Endosc. 2023 Apr;37(4):2604-2610. doi: 10.1007/s00464-022-09276-w. Epub 2022 Nov 10. PMID: 36357549.